Воронин Василий Алексеевич

Заведующий отделом истории Беларуси средних веков и начала нового времени, кандидат исторических наук, доцент

Тел.: (+375 17) 284-16-31;
e-mail: v.varonin@outlook.com

Родился 6 декабря 1971 года в д. Дёрновичи Верхнедвинского р-на Витебской обл. В 1989 г. окончил с золотой медалью СШ № 2 г. Верхнедвинска. Выпускник исторического факультета БГУ (1994 г.) и аспирантуры БГУ (1998 г.). Кандидат исторических наук (2000 г., тема диссертации: “Социально-экономическое и политическое развитие Полоцкого воеводства в первой половине XVI в.”, научный руководитель – П.О. Лойко), доцент (2005 г.). Многократно стажировался в высших учебных и научных учреждениях Польши (Центр исследований античной традиции при Варшавском университете, Люблинский университет) и Литвы (Институт истории Литвы).
Трудовая деятельность:
В 1994 – 1995 и 1998 – 2000 гг. работал в Полоцком государственом университете. В 2000 – 2006 и 2007 – 2015 гг. – старший преподаватель, а затем доцент кафедры истории Беларуси древнего времени и средних веков истфака БГУ. Руководил двумя совместными белорусско-российскими научными проектами (БРФФИ-РГНФ). С января 2016 г. – заведующий отделом истории Беларуси Средних веков и начала Нового времени Института истории НАНБ.

Сфера научных интересов:

История Полоцкой и Витебской земель в составе Великого княжества Литовского (XIII – XVI вв.), государственно-политическая и конфессиональная история ВКЛ; эдиционная археография.
Автор около 100 научных публикаций, из них:

Монографии и публикации источников:

  • Судебная книга витебского воеводы, господарского маршалка, волковыского и оболецкого державцы М.В. Клочко. 1533 – 1540 (Литовская метрика. № 228. Книга судных дел № 9) / [публ. подг. В.А. Воронин, А.И. Груша, И.П. Старостина, А.Л. Хорошкевич; отв. ред. А.Л. Хорошкевич, Г.Я. Голенченко]. – Москва: Наука, 2008. – 525 с.
  • Рэестр путных баяр Полацкага ваяводства 1585 года. – Мінск: РІВШ, 2009. – 50 с.
  • Князь Юрай Лынгвеневіч Мсціслаўскі: Гістарычны партрэт. – Мінск: Тэхналогія, 2010. – 63 с.

Разделы в коллективных монографиях:

  • Полоцк в составе Великого Княжества Литовского; Полоцк в составе Речи Посполитой; Магдебургское право в Полоцке в 1498 – 1563 гг.; Основные тенденции торговли Полоцка во второй половине XII – XVI в.; Храмовое и монастырское строительство в XIII – XVI вв. // Полоцк: Полоцк и Полоцкое княжество (земля) в IX – XIII вв., летопись древних слоев, Полоцк и его округа в XIV – XVIII вв., ремесло, денежное обращение и торговые связи Полоцка в средневековье (по данным археологии, нумизматики и письменных источников), культура и просвещение в средневековом Полоцке / редкол.: А.А. Коваленя (гл. ред.); науч. ред О.Н. Левко. – Мн.: Беларуская навука, 2012. – С. 219 – 232, 232 – 237, 237 – 245, 387 – 396, 437 – 444.
  • Князья Друцкие в исторической традиции и общественно-политической жизни Великого Княжества Литовского середины XIII в. – середины XVI в.// Друцк: Друцк и Друцкая волость (княжество) в IX – XII в., летопись древних слоев, князья Друцкие и их владения в XIII – XVIII вв., ремесло, промыслы, торговля (по данным археологии, нумизматики, письменных источников), памятники архитектуры и объекты туризма / О.Н. Левко [и др.]; редкол.: А.А. Коваленя (гл. ред.); науч. ред. О.Н. Левко. – Мн.: Беларуская навука, 2014. – С. 211 – 219.

Важнейшие статьи:
Два лісты пра бітву пад Клецкам у 1506 г.// Беларускі гістарычны агляд. – 1995. – Сш. 2. – С. 279-290.
Вялікія князі полацкія (канец XIV ст.) // Полацк: карані нашага радавода: Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. – Полацк, 1996. – С. 44-50.
Мяшчанскае землеўладанне ў Полацкім ваяводстве ў І-й палове XVI ст.// Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: Матэрыялы ІІІ Міжнароднай навуковай канферэнцыі. – Полацк, 1998. – С. 58-63.
Палітычны лад Полацкага ваяводства ў першай палове XVI ст.// Беларускі гістарычны агляд. – 1998. – Сш. 1(8). – С. 27-64.
Унутраны гандаль у Полацкім ваяводстве І-й паловы XVI ст.// Веснік Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Серыя 3. – 1999. – № 1. – С. 15-17.
Полацкія путныя слугі ва ўрадавай палітыцы ВКЛ (XV – сярэдзіна XVI ст.) // Беларускі гістарычны агляд. – 2000. – Сш. 2 (13). – С. 305-324.
Торговые связи Полоцка с городами Русского государства в первой половине XVI в.// Торговля, купечество и таможенное дело в России в XVI – XVIII вв.: Сборник материалов международной научной конференции. – СПб., 2001. – С. 15 – 19.
Друцкія князі XIV стагоддзя // Беларускі Гістарычны Агляд. – 2002. – Сш. 1-2 (16-17). – С. 3-29.
Тэстамент полацкага бурмістра Давыда Панкова 1559 г. // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі. Матэрыялы IV Міжнароднай навуковай канферэнцыі. – Полацк: НПГКМЗ, 2002. – С. 32-40.
Дрыса ў XVI стагоддзі // Commentarii Polocenses Historici – Полацкія Гістарычныя Запіскі. – 2004. – Т. 1. – С. 20-31.
„Wielkiego Księstwa Litewskiego Kroniczka krótko pisana” // Беларускі Гістарычны Агляд. – 2004. – Сш. 1-2 (20-21). – С. 40-56.
“Пахвала караля Жыгімонта” Войцеха (Альбрэхта) Гаштаўта і выданне Першага статута Вялікага Княства Літоўскага // Pirmasis Lietuvos Statutas ir epocha / Sud. Irena Valikonite ir Lirija Steponoviciene. – Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla, 2005. – P. 21-33.
Новыя даныя аб землеўладанні магнацкага рода Іллінічаў у XV ст. // Мірскі замак і замкі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы. Праблемы рэстаўрацыі і музеефікацыі: Мат-лы міжнар. навук.-практ. канфер. / Рэд. Н.Ф. Высоцкая. – Мн., 2006. – С. 128-132.
Рака Бярэзіна як мяжа паміж “Руссю” і “Літвой” (да гісторыі геаграфічных уяўленняў ва Ўсходняй Еўропе) // Беларускі Гістарычны Агляд. – 2006. – Сш. 2 (25). – С. 177-197.
Московские писцовые книги Белорусского Подвинья: исторический источник на границе мира и войны // Lietuvos Didziosios Kunigaikstytes istorijos saltiniai: Faktas. Kontekstas. Interpretacija, sud. A. Dubonis (redkol. pirm.) ir kt. – Vilnius: LII leidykla, 2007. – P. 315-328.
«Книга Светого Софея» (да гісторыі полацкіх кніжных збораў XV – XVI стст.) // Беларускі гістарычны часопіс. – 2007. – № 3. – С. 46-51.
Войт-ваявода і мяшчане ў канфлікце 1558 года ў Полацку // Соціум. Альманах соціальної історії. – Вип. 7. – Київ: Інститут історії України НАН України, 2007. – С. 59-65.
Король, похороненный не на Вавеле: о причинах погребения Александра Ягеллончика в Вильнюсе // Lietuvos Didysis Kunigaikstis Aleksandras Ir Jo Epocha. – Vilnius, 2007. – P. 35-40.
Законатворчая дзейнасць віцебскіх абласных з’ездаў у першай палове XVI ст. (на прыкладзе ўстаў аб «пахожых» сялянах 1531 і 1551 гг.) // Парламенцкія структуры ўлады ў сістэме дзяржаўнага кіравання Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай у XV – XVIII стагоддзях / Навук. рэд. С.Ф. Сокал, А.М. Янушкевіч. – Мінск: БІП-С Плюс, 2008. – С. 55-60.
Падзеі 1307 года ў Полацку: спроба крытычнага разбору // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: Матэрыялы V Міжнароднай навуковай канферэнцыі (24-25 кастрычніка 2007 г.). – Полацк: НПГКМЗ, 2009. – С. 30-40.
Полацкія архіепіскапы першай паловы XVI стагоддзя (біяграфічныя матэрыялы) // Silva rerum nova: Штудыі ў гонар 70-годдзя Георгія Я. Галенчанкі / Редакц. калегія: Алег Дзярновіч (адказны сакратар). – Вільня – Мінск: AIDAI – ATHENAEUM, 2009. – С. 60-67.
Праваслаўныя цэрквы і манастыры горада Полацка (да 1582 г.) // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. – Вып. 2. – Мн.: РИВШ, 2009. – С. 152-174.
Арганізацыя гарадской улады ў Полацку ад канца XIV да сярэдзіны XVI ст. // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. Вып. 3. – Мн.: РИВШ, 2010. – С. 124-134.
Да пытання аб часе і абставінах ухавання грашова-рэчавага скарбу каля вёскі Літва Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці // Studia Numismatica Albaruthenica. Vol. 1 (Вып. 1) / уклад. В.М. Сідаровіч, М.А. Плавінскі. – Мінск: Медысонт, 2011. – С. 94-106.
Мядовыя брацтвы ў Вялікім Княстве Літоўскім: паходжанне, эвалюцыя, уплывы // Российские и славянские исследования: науч. сб. Вып. 6 / редкол.: А.П. Сальков, О.А. Яновский (отв. редакторы) [и др.]. – Мн.: БГУ, 2011. – С. 56 – 65.
З гісторыі ўзаемаадносін Вялікага Княства Літоўскага з татарамі ў канцы XV – першай трэці XVI стст.: Хан Шыг-Ахмат // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. – Вып. 4. – Мн.: РИВШ, 2011. – С. 127-149.
Полацкі і цвярскі епіскап XIII стагодзя Сімяон: вехі біяграфіі і дзейнасці // Беларускі гістарычны часопіс. – 2012. – № 10. – С. 14 – 18.
Замкі Полацкай зямлі напярэдадні Лівонскай вайны // Полацк у гісторыі і культуры Еўропы: матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Полацк, 22 – 23 мая 2012 г.) / рэдкал.: А.А. Каваленя (гал. рэд.); навук. рэд., уклад. В.М. Ляўко. – Мн.: Беларуская навука, 2012. – С. 114 – 122.
Чарсцвяды: ад двара княскага да двара гаспадарскага // Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі: Матэрыялы VI Міжнароднай навуковай канферэнцыі (1 – 3 лістапада 2012 г.): у 2 ч. – Ч. 1. – Полацк: НПГКМЗ, 2013. – С. 68 – 74.
Княжанне Альгерда ў Віцебску // Беларускі гістарычны часопіс. – 2013. – № 7. – С. 4 – 14.
К проблеме взаимоотношений православных и католиков в Великом княжестве Литовском в конце XIV – середине XVI в.// Исторический вестник. – 2014. – Т. 7 [154]. – С. 136-159.
Падзеі вайны 1512 – 1522 гадоў у Беларускім Падзвінні // Studia Historica Europae Orientalis = Исследования по истории Восточной Европы: науч. сб. – Вып. 6. – Мн.: РИВШ, 2013. – С. 192-218.
Термины, использовавшиеся для обозначения понятия «государство» в Великом княжестве Литовском в XIV – XVI вв.// Lietuvos Statutas ir Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės bojariškoji visuomenė: straipsnių rinkinys / sud. I. Valikonytė ir L. Steponavičienė. – Vilnius: Vilniaus universiteto leidykla, 2015. – P. 235-246.