Филатова Елена Николаевна

старший научный сотрудник, кандидат исторических наук

Тел.: (+375 17) 284-27-00,

e-mail: filatova@tut.by

Родилась 2 августа 1947 г. В 1965 г. окончила среднюю школу №6 в г. Молодечно. В 1972 г. окончила исторический факультет БГУ. С 1973 г. работает в Институте истории НАН Беларуси. В 2001 г. защитила кандидатскую диссертацию на тему «Конфессиональная политика царского правительства в Беларуси. 1772 – 1860 гг.» (научный руководитель – к. и. н. В. Григорьева (В. Яновская)).
Трудовая деятельность:
С 1973 г. работает в Институте истории НАН Беларуси: с 1983 г. – младший научный сотрудник, с 1986 г. – научный сотрудник, с 2001 г. – старший научный сотрудник.

Преподавательская деятельность:

С 1995 по 2008 гг. работала по совместительству на историческом факультете БГУ в качестве старшего преподавателя, c 2001 г. –  доцента.

Сфера научных интересов:

Политическая, конфессиональная и социально-экономическая история Беларуси. 1772–1917 гг.; конфессиональная история Великого княжества Литовского.Публикации
Автор около 300 научных работ, из них:

Монографии:

  • Конфессиональная политика царского правительства в Беларуси (1772 – 1860 гг.) / автореферат диссертации на получение ученой степени кандидата исторических наук. – Мн., 2001. – 22 с.
  • Конфессиональная политика царского правительства в Беларуси. 1772 – 1860 гг. – Минск: Белорус. наука, 2006. – 191 с.

Разделы в коллективных работах:

  • Хрысціянскія канфесіі пасля далучэння да Расійскай імперіі (1772 – 1860 гг.). – С. 5 — 58; Нехрысціянскія канфесіі на Беларусі (1772 – 1917) (в соавторстве с В. Грыгор’евай). – С. 135 – 155 // Грыгор’ева В. В:, Завальнюк У. М., Навіцкі У. І., Філатава А. М. Канфесіі на Беларусі (кан. ХVIII – ХХ ст.). – Мінск: Экаперспектыва, 1998. – 340 c.
  • Гістарыяграфія (в соавторстве с В. Яноўскай, С. Рудовічам, А. Кіштымавам, М. Бічом, Я. Насыткай, А. Ерашэвічам, М. Сакаловай). — С. 6 – 29; Крыніцы ( в соавторстве с В. Яноўскаяй, С. Рудовічам, А. Кіштымавам, М. Бічом, Я. Насыткай, А. Ерашэвічам, М. Сакаловай). – С. 29 – 42; Новыя органы і рэжым улады. — С. 49 – 57; Канфісіянальна-нацыянальная палітыка царскага ўрада. — С. 67 – 75; Вайна 1812 г. і Беларусь.-  С.75 – 86; Палітычны рух. Паўстанне 1830-31 г. —  С. 86 – 94 // Гісторыя Беларусі. — Т.4. — Беларусь у складзе Расійскай імперыі. — Мн., Экоперспектыва, 2005. — 519 с.
  • Тэрытарыяльная палітыка ўрада Расійскай імперыі. — С.5 — 20; Саслоўная палітыка. — С.66 – 77; Нацыянальная палітыка. — С. 78 – 87; Палітыка царскага урада ў час паўстання 1830 – 1831 гг. Эміграцыя з беларускіх земель (у сааўтарстве з Д. Ч. Матвейчыкам). — С.130 — 149; Палітыка царскага урада у галіне культуры. — С.304 – 314; Канфесійная палітыка на беларускіх землях пасля далучэння да Расійскай імперыі. — С.341 – 354 //Гістарыяграфія гісторыі Беларусі канца ХVІІІ – пачатку ХХ ст.: праблемы, здабыткі, перспектывы. – Мн.: Беларуская навука, 2006. – 447 с.
  • Беларусь в войнах и военных конфликтах ХІХ – начала ХХ в.; Беларусь в составе Российской империи // Беларусь: Народ. Государство. Время. – Мн.: Белорусская наука, 2009. – С. 90 – 108; 208 – 215.
  • Адаптация белорусских земель к политическим, административно-сословным и иным условиям Российской империи (1-я половина XIX в.) // История России: Новое и Новейшее время. – М.: ЭКСМО, 2010. – С. 89 – 109.

Важнейшие научные статьи:

  • Тры падзелы Рэчы Паспалітай // Крыжовым шляхам. – Мн., 1993 . – С. 96 – 117.
  • Скасаванне ўніі на Беларусі: гістарычнае асэнсаванне праблемы//Наш радавод. – Гродна, 1996. – Кн. 7. – С. 372 – 375.
  • Сучасная польская гістарыяграфія аб татарах// Вывучэнне і захаванне культурнай спадчыны татарскага народа на Беларусі: Матэрыялы Ш міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Мінск, 27-28 сакавіка 1997 года – Мінск: Арты-Фекс, 1999. – С. 90 – 92.
  • Стан беларуска-літоўскага грамадства у час вайны 1812 г. (вачыма французаў) // Французская рэвалюцыя і лёсы свету: Матэрыялы міжнар. навук.-практ. канф., прысвечанай гадавіне Французскай рэвалюцыі (1789 – 1799 гг.) 21 – 22 красавіка 1999 г. – Мінск: БДУ, 1999. – С. 119 – 121.
  • Prorosyjskie tendencje w politycznej działalności magnatow Wielkiego księstwa Litewskiego (lata 1762 — 1795) // Unia Lubelska i traducje integracyjne w Ewropie srodkowo-wschodnij. – Lublin, In-t Ewropy srodkowo-wschodniej, 1999. – 224 S. – S. 108 –111.
  • Kosciól unicki a tozsamośc Bialorusinów (koniec XVIII – pierwsza polowa XIX w. // Polska – Ukraina 1000 lat sąsiedstwa – katolickie unie koscielne w Ewropie srodkowo i wschodniej – idea a rzeczywistósc. – Przemusl, 1999. – S. 199 – 202.
  • Князья Сапеги и их резиденции (II пол. XVIII – первая пол. XIX) // Россия и заубежные генеалогические связи. – М., 1999. – С. 61 – 62.
  • Дзярэчын і яго ўладальнікі // Гістарычны альманах. – Т.3. – 2000. – С. 181 –186.
  • Нацыянальнае пытанне і палітыка царскага ўрада ў Беларусі канца ХVIII – першай паловы ХIХ ст. // Беларускі гістарычны агляд. – Т.7. – Сшытак 1 (12). – чэрвень 2000 г. – С. 106 – 116.
  • Саслоўная і нацыянальная палітыка царскага ўрада на Беларусі ў канцы XVIII – першай палове XIX ст.: стан гістарыяграфічнага вывучэння праблемы // Гістарыяграфія гісторыі Беларусі: стан і перспектывы развіцця. – Мн.: “Дэполіс”, 2000. – С.172 – 174.
  • Польская нацыянальная ідэя на Беларусі. ХIХ ст. // Наш радавод. – Гродна, Беласток, 1999 – 2000.
  • The Confessional Policy of Tsarist Government in Belorussian and Lithuanian Provinces (the End of the 18th and the First Half of the 19th Centuries. // Churches – States – Nations in the enlightenment and in the nineteenth century – part 4. — Lublin, typeset by “Werset” edited by Miroslaw Filipowicz, 2000. — S. 181 – 183.
  • Польскае і яўрэйскае пытанні і палітыка царскага ўраду у канцы XVIII – першай палове XIX ст. // Этнічныя супольнасці ў Беларусі. Гісторыя і сучаснасць. – Мн., Дэполіс, 2001. – С. 106 – 110.
  • Источники по истории латышских уездов Витебской губернии конца XVIII — первой половины XIX в. // Vēsture X. Vēsture: Avoti un Cilvēki. – Daugavpils, 2007. – С. 77 – 80.
  • Прававое становішча канфесій заходніх губерняў Расійскай імперыі ў канцы XVIII – першай палове XІX : гістарыяграфія праблемы // Історія релігій в Україні. Науковий щорічник. – Кн. 1. – Львів: Логос, 2008. – С. 579 – 585.
  • Латышские уезды Витебской губернии в восстании 1830-1831 гг. // Россия и Балтия. – 2008. – Вып. 5. – С. 40 – 47.
  • Духоўнае саслоўе заходніх губерняў Расійскай імперыі ў канцы XVIII – першай палове XIX ст. // Історія релігій в Україні. Науковий щорічник. – Кн. 1. – Львів: Логос, 2009. – С. 623 – 629.
  • Caro valdžios politika baltarusiškų ir lietuviškų gubernijų katalikų dvasinikijos atžvilgiu 1863 m. sukilimo išvakarėse // Dvasininkija ir 1863 m. sukilimas buvusios Abiejų Tautų Respublikos žemėse. – Vilnius: Lietuvos istorijos instituto leidykla, 2009. – S. 43 – 54.
  • Отношение униатской церкви белорусско-литовских губерний Российской империи к православию и католичеству в конце XVIII в. до 1839 г. // Kościół unicki w Rzeczypospolitej. – Białystok, 2010. – С. 19 – 25.
  • Василіани в суспільно-політичному й культурному житті білорусько-литовських губерній. 1772 – 1839 рр.: історіографія // Навуковий висник. – 2011. – № 23(220). – С. 53 – 59.
  • Татары-мусульмане заходніх губерняў // Історія релігій в Україні. Науковий щорічник. – Кн. 1. – Львів: Логос, 2012. – С. 419 – 428.
  • Некоторые аспекты прошедшего юбилея, или современная российская историография о событиях 1812 г. на территории белорусско-литовских губерний // Российские и славянские исследования. – 2013. – Вып. VIII – С. 228 – 232.