Издания 2008 г.

Актуальные вопросы антропологии. Вып. 2. / Институт истории НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 2008. – 328 с.
Наряду с теоретическими проблемами антропологической науки рассматриваются прикладные аспекты возможности применения генетических и морфологических маркеров для профориентации и прогнозирования различных состояний. Книга представляет интерес для антропологов, философов, криминалистов, биологов, медиков, историков и этнографов.

Белавежская пушча: вытокі запаведнасці: матэрыялы беларуска-польскай нарады “Аб устанаўленні даты ўвядзення запаведнага рэжыму на тэрыторыі Белавежскай пушчы”, 24 лістапада 2006 г., Нацыянальны парк “Белавежская пушча”, в. Камянюкі / рэд. кал.: М.М.Бамбіза [і інш]; навук. рэд. А.А.Каваленя. – Брэст, Альтэрнатыва, 2007. – 104 с.: іл.
У зборнік уключаны выступленні супрацоўнікаў Інстытута гісторыі НАН Беларусі, Нацыянальнага парка “Белавежская пушча” і Белавежскага нацыянальнага парка (Польшча) на сумеснай беларуска-польскай навуковай нарадзе, якая была прысвечана праблеме станаўлення запаведнага рэжыму на тэрыторыі Белавежскай пушчы. У артыкулах зборніка адлюстраваны аўтарскія навуковыя падыходы і вынікі даследаванняў фарміравання запаведнага рэжыму на тэрыторыі пушчы. Матэрыялы зборніка разлічаны на спецыялістаў і шырокае кола чытачоў.

Беларусь: государство, религия, общество: материалы Международной науч.-практ. Конференции (Минск-Жировичи, 7 июня 2007 г.) / НАН Беларуси, Институт истории, Минск. Духовная акад. им. Святителя Кирилла Туровского; редкол.: протоиерей В.Антоник [и др.]. – Минск: Белорусская наука, 2008. – 397 с.
В сборник включены доклады и выступления на конференции, которая проводилась в рамках Программы сотрудничества Национальной академии наук Беларуси и Белорусской Православной Церкви. На конференции обсуждались особенности и основные формы взаимоотношений Церкви и государства, проблемы духовного развития белорусского общества, взаимодействие Церкви и государства в решении социальных проблем и т.д. Сборник предназначен для историков, теологов, священнослужителей, преподавателей, студентов и аспирантов.

Бохан Ю.М., Турнірныя традыцыі ў Вялікім княстве Літоўскім у ХІV–ХVІ стагоддзях. Мінск: І.П.Логвінаў, 2008. – 76 с.
В работе рассматривается приобщённость феодальной элиты Великого княжества Литовского к европейским турнирным традициям в период позднего средневековья. Обращается внимание на начало распространения в Великом княжестве Литовском турнирной практики в ХІV–ХV вв. Рассматриваются виды турнирных упражнений, причём показывается, что в ХVІ в. тут были распространены все виды турнирных упражнений, известные в Европе. Делается вывод, что турнирная практика была ограничена кругом магнатов и лиц, приближённых к великокняжескому двору.

Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны): хрестоматия: пособие для учащихся 11-го кл. / сост. А.А.Коваленя, М.А.Краснова, В.И.Лемешонок, С.Е.Новиков; науч. ред. А.А.Коваленя. – Минск: Белорусская наука, 2008. – 350 с.
В хрестоматию включены документы и материалы, позволяющие создать системное и достаточно объективное представление о Второй мировой и Великой Отечественной войнах. Сборник содержит как ранее публиковавшиеся документы, так и издаваемые впервые, знакомство с которыми позволит расширить и углубить знания по важнейшим проблемам Второй мировой войны и ее главной составной части – Великой Отечественной войны.
Хрестоматия предназначена для учащихся общеобразовательных учреждений. Она будет полезна студентам и преподавателям высших учебных заведений, а также всем интересующимся историей Второй мировой и Великой Отечественной войн.

Гісторыка-археалагічны зборнік. Вып. 23. – Мінск: Інстытут гісторыі НАН Беларусі, 2007. – 238 с.
У чарговым выпуску змешчаны артыкулы археолагаў і гісторыкаў Беларусі і Расіі, прысвечаныя актуальным праблемам шырокага храналагічнага дыяпазону. Друкуются матэрыялы рэспубліканскай навуковай канферэнцыі па выніках палявых археалагічных даследаванняў у 2006 г. Зборнік разлічаны на археолагаў, гісторыкаў, краязнаўцаў, тых, хто цікавіцца старажытнай гісторыяй і культурай Беларусі.

Голубев В.Ф., Сельская абшчына ў Беларусі ХVI–XVIII стст. / В.Ф.Голубеў. – Мінск: Беларуская навука, 2008. – 407 с.
Дадзеная магнаграфія – гэта першае даследаванне становішча сялянскай абшчыны ва ўсіх відах феадальнага землеўладання на тэрыторыі Беларусі ў ХVI–XVIII стст. Паказана становішча абшчыны ў розных рэгіёнах Беларусі, вызначаны агульныя тэндэнцыі і асаблівасці развіцця ў дзяржаўных, прыватных і царкоўных уладаннях. Разгледжаны асноўныя функцыі грамады як інстытута сялянскай самаарганізацыі, службовых асоб грамады, яе адносіны з землеўласнікамі.
Разлічана на навуковых супрацоўнікаў, выкладчыкаў і студэнтаў, усіх, хто цікавіцца гістарычным мінулым Беларусі.

Гомельщина в событиях 1917–1945 гг.: материалы науч.-практ. конф. / ред. кол.: А.А.Коваленя [и др.]. – Гомель, 2007. – 304 с.
В сборник включены материалы докладов, посвященные актуальным проблемам, связанным с изучением событий, происходивших на Гомельщине в 1917 г., во время Гражданской войны и межвоенный период 1920–1930-х гг., в период Великой Отечественной войны. На основе разработанных источников (воспоминания участников событий, архивные документы, устные источники и т.д.) рассматриваются вопросы развития образования, культурных связей, медицинского обслуживания, производственной кооперации, участие гомельчан в международно-политической жизни 1920–1930-х гг., оборонительные бои войск Красной Армии летом 1941 г., ход эвакуационных мероприятий, установление оккупационного режима, организация подпольного и партизанского движения.
Сборник адресован историкам, студентам, музейным работникам, краеведам и всем, кто интересуется историей.

Земляков Л.Е., Методические рекомендации по подготовке, оформлению и защите дипломных работ по специальности 1-23 01 06 «Политология» // Минск «БИП-С Плюс», 2008. – 27 с. (в соавторстве с Решетниковым С.В., Бонько В.К., Мельниковым А.П.).

Земляков Л.Е. Методические рекомендации по подготовке и оформлению курсовых работ по специальности 1-23 01 06 «Политология» // Минск «БИП-С Плюс», 2008. – 12 с. (в соавторстве с Решетниковым С.В., Бонько В.К., Мельниковым А.П.).

Земляков Л.Е., Методические рекомендации по подготовке и оформлению магистерских работ по специальности 1-23 01 06 «Политология» // Минск «БИП-С Плюс», 2008. – 11 с. (в соавторстве с Решетниковым С.В., Бонько В.К., Мельниковым А.П.).

Институт истории Национальной академии наук Беларуси в лицах (1929–2009 гг.): библиограф. Справ. / Корзенко Г.В. и др. НАН Беларуси, Мн. Белорусская наука, 2008. – 423 с.
В книге, посвященной 80-летию Института истории НАН Беларуси, помещены сведения о директорах, академиках, член-корреспондентах НАН Беларуси, научных сотрудниках, аспирантах, докторантах, научно-вспомогательном персонале, защищенных кандидатских и докторских диссертациях в ведущем научном центре страны с 1929 по 2008 г.

Кошман В.І., Паселішчы Бярэзіны і Дняпра ў Х–ХІІІ стст. / В.І.Кошман. – Мінск: Беларуская навука, 2007. – 281 с.
У манаграфіі падсумоўваюцца вынікі археалагічна-гістарычнага вывучэння паселішчаў Х–ХІІІ стст. Міжрэчча Бярэзіны і Дняпра. На падставе археалагічных, картаграфічных і палеаграфічных данных выдзелены агламерацыі паселішчаў у рэгіёне, разгледжаны ўплыў прыродных, палітычных і сацыяльна-эканамічных фактараў на рассяленне, прасочана стадыяльнасць станаўлення паселішчнай структуры, характарызецца тапаграфія, планіроўка, фартыфікацыя паселішчаў, узровень развіцця сельскай гаспадаркі, промыслаў, рамяства, рысы і тыпы домабудаўніцтва, эканамічныя і культурныя сувязі рэгтёну. Адрасуецца археолагам, гісторыкам, краязнаўцам, студэнтам гістарычных факультэтаў, а таксама ўсім, хто цікавіцца гісторыяй і археалогіяй эпохі сярэднявечча.

Лакіза В.Л., Старажытнасці позняга неаліту і ранняга перыяду бронзавага веку Беларускага Панямоння / В.Л. Лакіза. – Мінск: “Беларуская навука”, 2008. – 343 с.
У манаграфіі прадстаўлены вынікі археалагічнага вывучэння помнікаў і матэрыялаў позняга неаліту і бронзавага веку, выяўленых ў час даследаванняў на Панямонні на працягу амаль двухсот гадоў (пачатак XIX ст. – 2005 г.). Вядомыя старажытнасці – паселішчы, пахаванні, разнастайныя аб’екты (агнішчы, гаспадарчыя і жылыя пабудовы), крэмнездабыўныя шахты і крэмнеапрацоўчыя майстэрні, каменныя, металічныя і касцяныя вырабы – сітэматызаваны і пададзены ў двух каталогах. На аснове праведзенага аналізу і тыпалагічнай класіфікацыі прапанавана новая схема іх культурна-храналагічнай ідэнтыфікацыі. Выданне разлічана на археолагаў, гісторыкаў, краязнаўцаў, музейных работнікаў, настаўнікаў і ўсіх тых, хто любіць старажытную гісторыю, цікавіцца матэрыяльнай і духоўнай культурай Беларусі.

Люди белоруской науки. Воспоминания современников. Сборник. Выпуск 2. Составители: О.А.Гапоненко, Н.В.Токарев. Мн.: Белорусская наука. 2008 – 237 с.
В издание включены воспоминания современников, коллег, учеников и родственников о жизни и деятельности известных белорусских ученых, многие годы работавших в Национальной академии наук Беларуси. Это академики Н.С.Акулов, Е.Г.Коновалов, Н.Д.Нестерович, П.Ф.Рокицкий, А.Н.Севченко, член-корреспондент АН СССР А.А.Шлык, член-корреспонденты НАН Беларуси М.Н.Гончарик и И.Н.Сержанин. Их научная судьба, активная творческая деятельность совпали с периодом становления и развития белорусской науки, формирования национальной системы организации научных исследований. Благодаря им в нашей республике создавались новые направления научных исследований и открывались новые академические институты. С их именами неразрывно связаны подготовка национальных научных кадров, создание научных коллективов и научных школ в области материаловедения, физиологии растений и ботаники, зоологии, спектроскопии и люминесценции.

Метрыка Вялікага княства Літоўскага: Кн. 70 (1582–1585): кн. Запісаў № 70 (копія канца XVI ст.) / падрыхт. А.А.Мяцельскі. – Мінск: Беларуская навука, 2008. – 354 с.
Прапануемая чытачу 70-я кніга Метрыкі Вялікага княства Літоўскага – важная крыніца для даследавання заканадаўчай дзейнасці вярхоўнай улады, гаспадаркі, сацыяльных, палітычных, царкоўна-рэлігійных працэссаў і гістарычнай геаграфіі па гісторыі Беларусі, Літвы і некаторых зямель Украіны і Польшчы XVI–XVIII стст. Дакументы кнігі даюць магчымасць прасачыць развіццё шляхецкага землеўладання, гісторыю беларускіх гарадоў і вёсак. Кніга ўводзіць у навуковы ўжытак комплекс новых матэрыялаў, раней невядомых даследчыку. Разлічана на навукоўцаў, выкладчыкаў, ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй старажытнай Беларусі.

Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі (да 940-годдзя горада): матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 7–9 верасня 2007 г.) / раэдкал.: А.А.Кавалені і інш. – Мінск: Беларуская навука, 2008. – 400 с.
Зборнік змяшчае матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі. Тэматыка дакладаў ахоплівае самы шырокі спектр праблем гісторыі горада ад старажытнасці да сучаснасці.

“Наша Ніва” і беларускі нацыянальны рух (1906–1915 гг.) / А.У.Унучак. – Мінск: Беларуская навука, 2008. – 186 с.
У манаграфіі комплексна аналізуецца развіццё, арганізацыйныя структуры і ідэалогія беларускага нацыянальнага руху на пачатку ХХ ст. У цэнтры ўвагі знаходзіцца газета “Наша ніва”, якая выходзіла ў Вільні ў 1906–1915 гг. Прасочваецца эвалюцыя беларуская палітычнай, эканамічнай, культуралагічнай думкі на старонках “Нашай нівы” і яе ўплыў на ідэалогію беларускага нацыянальнага руху. Адлюстравана ідэна-палітычная барацьба еларусі на пачатку ХХ ст. Разглядаюцца моцныя і слабыя бакі беларускага руху на пачатку мінулага стагоддзя, сувязь сацыялізму і беларускай нацыянальнай ідэі.
Для навукоўцаў, выкладчыкаў і студэнтаў гуманітарных факультэтаў ВНУ, а таксама ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй беларускага нацыянальнага руху.

Октябрь 1917 года в судьбе мировой цивилизации (к 90-летию Октябрьской революции): материалы Международной научно-практической конференции, Минск, 2 ноября 2007 г. / редкол.: М.П.Костюк (гл. ред.), Н.В.Смехович [и др.]. – Минск: Белорусская наука, 2008. – 427 с.
В сборнике отражен спектр научных оценок профессиональных историков, политиков, касающихся событий октября 1917 г. Адресовано студентам и магистрантам, аспирантам и соискателям, специалистам в области мировой и отечественной истории, широкому кругу читателей.

Проблемы методологии исследований истории Беларуси: материалы Международной научной конференции (Минск, 26–27 октября 2006 г.) / НАН Беларуси, Институт истории; редкол.: А.А.Коваленя [и др.] – Минск: Белорусская наука, 2008. – 319 с.
В сборник включены доклады и выступления на конференции по актуальным вопросам структуры, методологии и методов исторических исследований; генезиса, проблем и новейших технологий исторических исследований и исторического образования Беларуси; новаций, достижений и проблем историографии и источниковедения.
Сборник предназначен для ученых-историков, преподавателей исторических дисциплин в учебных заведениях и всех, кто интересуется данной проблематикой.

Сельское хозяйство Республики Беларусь в 1980–2007 гг.: тенденции развития / В.С.Сакович. – Минск: Белорусская наука, 2008. – 499 с.
В монографии делается попытка комплексно исследовать социально-экономические и политические процессы в развитии белорусской деревни в 1980–2007 годы. Рассматриваются формы организации труда в сельхозпроизводстве, анализируется ход реализации Продовольственной программы Белорусской ССР, проблемы и пути реформирования колхозно-совхозного производства республики, процесс становления и развития крестьянских (фермерских) хозяйств в Беларуси. Подводятся социально-экономические итоги аграрных преобразований в Республике Беларусь на рубеже ХХ–ХХI вв. Излагаются основные направления дальнейшего проведения земельной реформы в условиях перехода к рыночной экономике и реализации Государственной программы возрождения и развития белорусского села на 2005–2010 гг.

Тегако Л.И., Антропология: учеб. пособие / Тегако Л., Кметинский Е. – 2-е изд., испр. – М.: Новое знание, 2008. – 400 с.
Во втором издании пособия изложены и проанализированы проблемы антропологической науки в двух аспектах – биологическом и социальном. Рассмотрен ряд новых междисциплинарных направлений – психологическая, педагогическая, культурная антропология. Пособие адресовано студентам, аспирантам, преподавателям педагогических, биологических, гуманитарных факультетов, медицинских вузов, всем интересующимся антропологией.

Тегако Л.И., О.В.Марфина, И.Радзевич-Грун Основы антропологии: учебное пособие – Минск: Белорусская наука, 2008. – 381 с.
В основу учебного пособия положены данные комплексных антропологических исследований населения Республики Беларусь. Наряду с теоретическими обобщениями по трем основным разделам антропологии – морфологии человека, антропогенезу и расоведению большое внимание уделяется методическим принципам и методам исследований. Подробно освящены методы палеоантропологических исследований и проблемы реконструкции морфологического типа. Приведены портреты древних людей, населявших территорию Беларуси в различные исторические периоды.
Предназначена для студентов и аспирантов естественных, философских, исторических факультетов, получающих специальности биологов, археологов, психологов, философов, юристов, социальных работников.

Темушев В.Н., Всемирная история Нового времени. XIX – начало ХХ в. Атлас. Мн., «Белкартография». 2008. – 36 с.

Экологическая антропология. Ежегодник. / гл. Ред. Л.И.Тегако. – Минск: Право и экономика, 2008. – 326 с.

Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны): Учеб. пособие для 11-го кл. учреждений, обеспечивающих получение общ. сред. образования, с рус. яз. обучения с 11-летним сроком обучения / А.А. Коваленя, М.А. Краснова, В.И. Лемешонок, С.Е. Новиков, М.Г. Жилинский, Б.Д. Долготович, К.И. Козак; Под ред. А.А. Ковалени, Н.С. Сташкевича; Пер. с бел. яз. – 2-е изд., испр. – Мн.: Изд. центр БГУ, 2009. – 231 с.: ил., карт.
В учебном пособии освещается история Второй мировой и Великой Отечественной войн; подробно рассматриваются события, происходившие на территории Беларуси. Книга содержит богатый фактологический, документальный и иллюстративный материал. Рекомендуется учащимся старших классов, а также широкому кругу читателей.

Штыхаў Г.В. Могільнік Ізбішча-Дзвінаса / Матэрыялы па гісторыі Беларусі. – Мінск: ДНУ “Інстытут гісторыі НАН Беларусі”, 2008. – Вып. 16 – 249 с., іл.– Бібліяграф. у канцы кн. – Рэз. на руск. і англ. мовах.

У кнізе ўводзяцца ў навуковы зварот матэрыялы з раскопак вялікага курганнага могільніка (больш 100 курганов). В матэрыяльнай культуры, якая датуецца 10-12 стст., вызначаны асаблівасці пахавальнага абрада і інвентара, што паказваюць розныя этнічныя кампаненты (крывічы, скандынавы і інш.). Матэрыялы маюць важнае значэнне для вывучэння этнакультурных працэсаў на Беларусі ў эпоху Старажытнай Русі.

Кніга прызначана ўсім, хто цікавіцца археалогіяй і старажытнай Беларусі.

Кривуть В.И. Молодёжные организации на территории Западной Беларуси (1929–1939 гг.) / В.И.Кривуть. – Минск : Белорус. наука, 2008. – 166 с.
Книга посвящена развитию идеологии и деятельности молодёжных организаций, действовавших на территории Западной Беларуси в 30-е годы XX века.
Предназначена для ученых, преподавателей, студентов и всех, кто интересуется историей Беларуси.