Издания 2012 г.

19022012-11941 год: Страна в огне: В 2 кн. Кн. 1. Очерки. – М.: ОЛМА Медиа Групп, 2011. – 720 с.

Предлагаемая читателю книга представляет собой своего рода хрестоматию, в которой собраны важнейшие из ранее введенных в научный оборот документов и материалов, отражающих основные этапы и ключевые события предвоенного политического кризиса второй половины 1930-х гг., меры советского государства по укреплению обороноспособности СССР и упрочению его геостратегических позиций накануне нападения Германии, ход военных действий на фронтах Великой Отечественной войны. Впервые публикуется ряд документов из фондов Центрального архива Министерства обороны РФ, содержание которых позволяет дополнить представления о степени готовности СССР к войне летом 1941 г., уточнить ряд деталей драматичной картины Приграничного сражения.

Документы первой части труда отражают основные события, приведшие ко Второй мировой войне, характеризуют приготовления Германии к нападению и ведению войны на уничтожение против СССР, раскрывают усилия советского государственного и военного руководства по отражению агрессии.

19022012-21941 год: Страна в огне: В 2 кн. Кн. 2. Документы и материалы. – М.: ОЛМА Медиа Групп, 2011. – 720 с.

Предлагаемая читателю книга представляет собой своего рода хрестоматию, в которой собраны важнейшие из ранее введенных в научный оборот документов и материалов, отражающих основные этапы и ключевые события предвоенного политического кризиса второй половины 1930-х гг., меры советского государства по укреплению обороноспособности СССР и упрочению его геостратегических позиций накануне нападения Германии, ход военных действий на фронтах Великой Отечественной войны. Впервые публикуется ряд документов из фондов Центрального архива Министерства обороны РФ, содержание которых позволяет дополнить представления о степени готовности СССР к войне летом 1941 г., уточнить ряд деталей драматичной картины Приграничного сражения.

В книгу включены документы, отражающие ход военных действий на фронтах Великой Отечественной войны в 1941 г. и деятельность советского государственного руководства по организации всенародного отпора захватчикам. Приводятся также документы, позволяющие получить представление о международном положении СССР летом – зимой 1941 г. и предпринимаемым им дипломатическим усилиям по установлению и укреплению связей с потенциальными союзниками по антигитлеровской коалиции.

Документы снабжены необходимыми примечаниями биографического характера.

19022012-3Академик В.Ф.Купревич: Документы и материалы / сост. Н.В.Токарев; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. Минск: Беларус. навука, 2012. – 324 с.: ил. – (Люди белорусской науки).

В сборник включены документы и материалы, отражающие жизнь и деятельность государственного деятеля, ученого-биолога, президента Академии наук Белорусской ССР, академика В.Ф.Купревича (1897–1969). Основу сборника составили документы из государственных архивов Минска и Санкт-Петербурга. Показано становление В.Ф.Купревича как ученого в Ботаническом институте АН СССР (г. Ленинград), его научно-организаторская деятельность на посту президента Академии наук БССР, что позволяет осветить многие вопросы организации и развития советской науки. Для всех, кто интересуется историей науки в Беларуси.

19022012-4Тегако, Л.И. Современная антропология / Л.И.Тегако, А.И.Зеленков; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. – Минск: Беларус. навука, 2011. – 263 с.

Освещены основные проблемы антропологической науки с позиции интеграции гуманитарных и биологических знаний. Представлены новые междисциплинарные направления в антропологии – социокультурное, психологическое, экономическое и другое. Обращено внимание на социальные проблемы современности.

Представляет интерес для антропологов, биологов, историков, археологов, этнологов, преподавателей и студентов высших учебных заведений биологического и исторического профиля, а также для широкого круга читателей.

17032012-1Археологическое наследие Беларуси = Archaeological Heritage of Belarus / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории; сост., авт.вступ.ст. О.Н.Левко; науч.ред. А.А.Коваленя, О.Н.Левко. – Минск: Беларус. навука, 2012. – 192 с.: ил.

Издание подготовлено по материалам, хранящимся в научных археологических фондах и представленным в археологической научно-музейной экспозиции Института истории НАН Беларуси. Содержит уникальные экспонаты, переданные учеными Института истории и исследователями, работающими в сфере образования и культуры, в государственные и ведомственные музейные экспозиции страны. Включает материалы, хранящиеся в музеях Беларуси.

Предназначена для научных работников, преподавателей учебных заведений, сотрудников музеев и всех, кто интересуется краеведением.

03012014-2Уникальное издание “Археологическое наследие Беларуси = Archaeological Heritage of Belarus” (Мн., 2012) получило диплом победителя и гран-при Международного конкурса “Научная книга 2012” в Москве.

17032012-2Великая Отечественная война в исторической судьбе белорусского народа: материалы Международной науч.-практ. конф., посвящ. 65-летию победы в Великой Отечественной войне (Гродно, 4-5 мая 2010 г.) / НАН Беларуси, Ин-т истории, Гродн. гос. ун-т им. Янки Купалы; Департамент по архивам и делопроизводству Мин. юстиции Респ. Беларусь; редкол.: А.А.Коваленя {и др.}. – Минск : Беларус. навука, 2012. – 421 с.

В сборник вошли материалы Международной научно-практической конференции «Великая Отечественная война в исторической судьбе белорусского народа», которая состоялась в Гродненском государственном университете имени Якуба Коласа в связи с 65-летием победы в Великой Отечественной войне.

Сборник адресован специалистам в области всеобщей истории, преподавателям, учащимся высших и средних учебных заведений, а также всем любителям военного прошлого нашей Родины.

11042012-1Кенько, П.М. Поясная гарнитура с территории Беларуси (I–XIII вв.). Свод археологических источников / П.М.Кенько. – Минск : Беларус. навука, 2012. – 172 с.

Книга посвящена анализу предметов, относящихся к поясным наборам I–XIII вв., с территории Беларуси. В работе собран и систематизирован материал из могильников, городищ, селищ и музейных коллекций. Подробно описаны все типы пряжек, ременных наконечников, накладок, соединительных колец, крючков и обоймиц. Сведения о поясном наборе населения Беларуси сопоставляются с аналогичными находками соседних стран.

Данная монография может быть полезна археологам, историкам, музейным работникам, любителям отечественной истории.

11042012-2Археалогія Беларусі: каталог архіўных навуковых матэрыялаў. У 3 ч. Ч. 2 (1936–2009). Жалезны век і ранняе сярэднявечча / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; склад., анат В.У.Мядзведзева. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – 187 с.

Кніга з’яўляецца працягам раней выдадзенай працы “Археалогія Беларусі: каталог архіўных матэрыялаў (1924–2007). У 3 ч. Ч. 1. Каменны і бронзавы вякі” (Мінск: Беларус. навука, 2009). У дадзенай працы прыведзена інфармацыя з падрабязнымі анатацыямі аб архіўных навуковых матэрыялах за перыяд з 1936 па 2009 гг. па жалезнаму веку і ранняму сярэднявеччу, якія захоўваюцца ў ААНД “Інстытут гісторыі НАН Беларусі”.

Выданне прызначаецца для археолагаў, гісторыкаў, этнографаў, навукоўцаў-спецыялістаў сумежных абласцей навукі, выкладчыкаў, студэнтаў, аспірантаў, краязнаўцаў, супрацоўнікаў музеяў і іншых.

30052012-1Гістарычна-археалагічны зборнік. Выпуск 27. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – 343 с.

Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі працягвае выданне “Гістарычна-археалагічнага зборніка”. У гэтым выпуску змешчаны артыкулы гісторыкаў і археолагаў краіны, прысвечаныя актуальным праблема айчыннай гісторыі і метадалогіі гістарычных даследаванняў. Таксама друкуюцца матэрыялы, якія ўтрымліваюць вынікі навуковых даследаванняў супрацоўнікаў Інстытута гісторыі за 2010–2011 гг.

Выданне разлічана на настаўнікаў, прафесійных вучоных-гісторыкаў, студэнтаў, магістрантаў і аспірантаў, творчую інтэлігенцыю, шырокае кола чытачоў, неабыякавых да айчыннай гісторыі; рэкамендуецца для выкарыстання ў навукова-даследчай працы і вучэбным працэсе.

На вокладцы размешчаны фотаздымак помніка Францыска Скарыне – гуманісту і асветніку эпохі Рэнесансу, які паклаў пачатак беларускаму і ўсходнеславянскаму кнігадрукаванню. Устаноўлены ў 2005 г. побач з будынкам Нацыянальнай бібліятэкі Рэспублікі Беларусь (г. Мінск).

30052012-2Полоцк: Полоцк и Полоцкое княжество (земля) в IX–XIII вв., летопись древних слоев, Полоцк и его округа в XIV–XVIII вв., ремесло, денежное обращение и торговые связи Полоцка в средневековье (по данным археологии, нумизматики и письменных источников), культура и просвещение в средневековом Полоцке / О.Н.Левко {и др.}; редкол.: А.А.Коваленя (гл. ред.); науч. ред. О.Н.Левко; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. – Минск: Беларус. навука, 2012. – 743 с. :ил. – (Древнейшие города Беларуси).

В данной монографии на основе более чем 80-летнего (1928–2011 гг.) историко-археологического исследования Полоцка раскрываются древнейшие страницы истории города, приводятся факты, выдвигаются гипотезы, обосновываются события, имевшие место в действительности. Рассматриваются механизм зарождения Полоцка, его становление и развитие, дается толкование ряду исторических событий и оценка хозяйственно-экономического, социально-политического и культурного значения города на разных этапах эпохи средневековья и раннего нового времени.

03012014-4Издание “Полоцк: Полоцк и Полоцкое княжество (земля) в IX–XIII вв.” (Мн., 2012) получило диплом лауреата в номинации «Общественные науки» Международного конкурса на лучший научно-издательский проект “Научная книга 2013” в Москве.

30052012-3Іоў, А.В. Старажытнае паселішча на Ясельдзе / А.В.Іоў, В.С.Вяргей. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – 175 с.: іл.

Манаграфія прысвечана гістарычнай інтэрпрэтацыі археалагічных матэрыялаў, атрыманых падчас шматгадовых раскопак паселішча ў в. Гарадзішча Пінскага раёна. Ахарактарызаваны этапы яго засялення ад эпохі фінальнага палеаліту да Новага часу. Паказана, што найбольшага росквіту паселішча дасягае ў IX – пачатку XI ст., калі яно становіцца значным гандлёвым і рамесніцкім цэнтрам на Палессі. Істотную ролю ў сацыяльным і эканамічным жыцці паселішча адыграла яго месцазнаходжанне на адным з ключавых адрэзкаў воднага гандлёвага шляху з Прыбалтыкі ў Візантыю і арабскі Усход.

Публікуемыя матэрыялы істотна напаўняюць крыніцазнаўчую базу для вывучэння старажытнай гісторыі Беларусі.
Разлічана на навуковых супрацоўнікаў, выкладчыкаў, студэнтаў, усіх, хто цікавіцца гістарычным мінулым Беларусі.

10102012-1Гісторыя Пінска. Ад старажытнасці да сучаснасці: да 915-й гадавіны з першага летапіснага ўпамінання / А. М. Літвін [і інш.]. — Мінск: Выш. шк., 2012. – 711 с.: каляр. іл. ІSBN 978-985-06-2139-9.

Упершыню на вялізным дакументальным матэрыяле са шматлікіх ай-чынных і замежных архіваў даследуецца гістарычнае аблічча горада Пінска ад старажытнага часу да сучаснасці: планіроўка, архітэктура, структура кіра-вання, паўсядзённае жыццё насельніцтва, перспектывы горада. Прыводзяц-ца факты, тлумачацца падзеі, якія адбываліся ў рэчаіснасці, паказаны ме-ханізм зараджэння г. Пінска, яго станаўлення і развіцця, даецца ацэнка гаспадарча-эканамічнага, сацыяльна-палітычнага і культурнага значэння горада на розных этапах ад старажытнасці да сучаснасці.

Разлічана на гісторыкаў, археолагаў, краязнаўцаў, работнікаў музеяў, выкладчыкаў і студэнтаў, а таксама ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі, гісторыяй Палесся і яго сталіцы — Пінска.

10102012-2Институт белорусской культуры и становление науки в Беларуси: к 90-летию создания Института белорусской культуры: материалы Международной научной конференции, Минск, 8–9 декабря 2011 г. / редкол.: А.А.Коваленя [и др.]. – Минск: Белорусская наука, 2012. – 769 с.

Cборник содержит материалы Международной научной конференции «Институт белорусской культуры и становление науки в Беларуси. К 90-летию создания Института белорусской культуры», которая проводилась 8–9 декабря 2011 г. в Минске.

Тематика докладов представлена по следующим секциям: «Институт белорусской культуры: становление и деятельность», «Государственная политика в сфере науки и культуры. Организационная структура науки и культуры», «Развитие гуманитарных и естественных наук», «Формирование научной интеллигенции. Персоналии», «История и историография отечественной культуры», Историография и источники по истории Беларуси», Международные научные и культурные связи».

10102012-3РЕЛИГИОЗНЫЙ ФАКТОР НАЦИОНАЛЬНОЙ БЕЗОПАСНОСТИ РЕСПУБЛИКИ БЕЛАРУСЬ: материалы круглого стола 15 марта 2012 г./ Национальная академия наук РБ, Белорусская Православная Церковь, МБФ «Семья — Единение — Отече-ство». Минск, «Бонем», 2012 г. — 138 с.

Книга содержит доклады участников круглого стола «Религиозный фактор национальной безопасности Республики Беларусь», состоявшегося в Минске 15 марта 2012 г. Его организаторами выступили: Национальная Академия наук Республики Беларусь, Белорусская Православная Церковь, МБФ «Семья – единение – Отечество». В работе круглого стола приняли участие ученые, преподаватели, священнослужители, общественные деятели.

Книга будет полезна специалистам, занимающимся проблемой обеспечения национальной и, в частности, демографической безопасности, вопросами взаимодействия религиозных организаций и государства, противодействия проникновению и деятельности на нашей территории деструктивных культов и сект.

25102012-1История Белорусской железной дороги. Из века XIX – в век XXI / В.В. Яновская и др. – Минск: Маст. літ., 2012. – 955 с.: іл.

В книге предпринята попытка раскрыть процесс становления железнодорожной сети на территории Беларуси, осветить ее жизнедеятельность в годы военно-политических конфликтов (Первая мировая, польско-советская, Вторая мировая войны) и межвоенное время, проследить основные процессы модернизации и современного состояния Белорусской железной дороги, как неотъемлемой части народно-хозяйственного комплекса Республики Беларусь.

Для создания истории Белорусской железной дороги было использовано большое количество опубликованных и неопубликованных источников, выявленных в архивохранилищах Беларуси, России, Украины и Литвы.

03012014-3Коллективная монография “История Белорусской железной дороги. Из века ХІХ в век ХХІ” (Мн., 2012) получила гран-при в номинации “Залатыя скрыжалі” Национального конкурса “Мастацтва кнігі-2013”.

09112012Матэрыялы па археалогіі Беларусі. Археалагічныя даследаванні на тэрыторыі Беларусі ў 2009–2010 гадах / Навук.рэд.: В.Л. Лакіза. – Вып. 23. – Мінск: “Беларуская навука”, 2012. – 387 c. 

У чарговым выданні Інстытута гісторыі НАН Беларусі прадстаўлены вынікі даследаванняў помнікаў палеаліту, мезаліту, неаліту, бронзавага і жалезнага вякоў, эпохі сярэднявечча і ранняга новага часу, якія праводзіліся на Беларусі і сумежных тэрыторыях на працягу 2009–2010 гадах, а таксама ўводзяцца ў навуковы зварот новыя археалагічныя помнікі і матэрыялы. Усяго ў зборніку публікуецца 62 артыкулы даследчыкаў з Беларусі, Украіны, Польшчы і Латвіі. Змест выдання структурыраваны па 4 катэгорыях – артыкулы (6), матэрыялы (12), палявыя даследаванні (41), персаналіі (3).

Зборнік навуковых артыкулаў разлічаны на археолагаў, гісторыкаў, краязнаўцаў, музейных работнікаў, настаўнікаў і ўсіх тых, хто любіць старажытную гісторыю, цікавіцца матэрыяльнай і духоўнай культурай нашых далёкіх продкаў.

06122012-1Польша – Беларусь (1921–1953): сб. документов и материалов / сост.: А.Н. Вабищевич [и др.]. – Минск: Беларус. навука, 2012. – 423 с.: ил.

В сборнике представлены оригинальные архивные документы, которые отражают различные аспекты польско-белорусских отношений в 1921–1953 гг.

Издание рассчитано на профессиональных историков и широкий круг общественности, всех, кто интересуется историей Беларуси.

06122012-2Рэспубліка Беларусь. 20 год незалежнасці: зб. матэрыялаў Міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 24-25 лістап. 2011 г. / рэдкал.: А. А. Каваленя [і інш.]. – Мінск: Беларус. навука, 2012. -574 с.

У зборніку змешчаны матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі «Рэспубліка Беларусь. 20 год незалежнасці», якая праводзілася 24-25 лістапада 2011 г. Тэматыка дакладаў прадстаўлена па наступных секцыях: «Палітычныя інстытуты і грамадска-палітычныя працэсы ў Рэспубліцы Беларусь», «Эканоміка, сацыяльная сфера і культура Рэспублікі Беларусь», «Нацыянальныя інтарэсы і прыярытэты знешняй палітыкі Рэспублікі Беларусь», «Навейшая гісторыя Рэспублікі Беларусь у працах маладых даследчыкаў».

Выданне разлічана на гісторыкаў-даследчыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і ўсіх, хто цікавіцца навейшай гісторыяй Беларусі.

06122012-3Сімвалы і гербы зямель Беларусі ў Х-ХVІІІ стст. : геральдычна-сфрагістычныя нарысы / А. Шаланда. -Мінск : Беларус. навука, 2012. – 182 с: іл.  978-985-08-1470-8.

Выданне прысвечана зямельнай сімволіцы і геральдыцы Беларусі на працягу існавання трох яе асноўных дзяржаўных утва-рэнняў у Х-ХVІІІ стст. – Полацкай дзяржавы, Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага і Рэчы Паспалітай. Даследу-юцца сімволіка і геральдыка полацкіх дзяржаўных утварэнняў, вытокі і складванне герба «Пагоня», гербы на харугвах беларуска-літоўскага войска ў бітве пад Грунвальдам 1410 г., «гербавыя вой-ны» паміж ВКЛ і Польшчай напярэдадні і пасля Люблінскай уніі 1569 г., вялікія пячаткі ВКЛ Стэфана Баторыя і дынастыі Вазаў, а таксама гербы Смаленскага і Наваградскага ваяводстваў.

Кніга адрасуецца гісторыкам, выкладчыкам, студэнтам, усім, хто цікавіцца гісторыяй і геральдыкай Беларусі.

16122012Полацк у гісторыі і культуры Еўропы : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (Полацк, 22-23 мая 2012 г.) / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, Полацкі дзярж. ун-т ; рэдкал.: А. А. Каваленя [і інш.] ; навук. рэд., уклад. В. М. Ляўко. – Мінск : Беларус. навука, 2012. – 639 с. : іл.

У выданні прадстаўлены асноўныя вынікі навуковага даследавання зараджэння і станаўлення дзяржаўнасці на тэрыторыі Беларусі, прасочаны сувязі пісьмовых пом-нікаў і археалагічных матэрыялаў пачатковага яе перыяду, развіццё старажытных га-радоў і культуры Полацкай зямлі. У зборніку з улікам навейшых крыніц прадстаўлены публікацыі аб археалагічным даследаванні Полацка, яго станаўленні і развіцці на розных этапах ад эпохі сярэдневякоўя да новага і навейшага часу на падставе архіўных ма-тэрыялаў, ролі горада ў гісторыі і культуры Еўропы.

Разлічана на гісторыкаў, археолагаў, працаўнікоў музеяў, выкладчыкаў і студэнтаў ВНУ, а таксама на шырокае кола чытачоў, якіх цікавіць гісторыя Полацка і Полаччыны.

30012014-1Актуальные вопросы антропологии: Сборник научных трудов. Вып. 7. / Институт истории НАН Беларуси. – Мн.: Беларуская навука, 2012. – 491 с.

Наряду с теоретическими проблемами антропологической науки рассматриваются прикладные аспекты возможности применения генетических и морфологических маркеров для профориентации и прогнозирования различных состояний.

Представляет интерес для антропологов, философов, криминалистов, биологов, медиков, историков, этнографов и других специалистов, интересующихся проблемами человека.