Радаман Андрэй Аляксандравіч

навуковы супрацоўнік
аддзела генеалогіі, геральдыкі і нумізматыкі

Тэл. (+375 17) 284 02 20
E-mail: radaman@history.by;
andrej.radaman@gmail.com

ORCID 0000-0002-7211-124X
ResearcherID: V-5923-2017
РИНЦ SPIN-код: 6956-1917
AuthorID: 945425
https://scholar.google.com/citations?user=gt5z4lQAAAAJ&hl=ru
https://nasb-by.academia.edu/AndrejRadaman

Нарадзіўся 2 студзеня 1971 г. у г. Мінску. У 1990 г. у складзе студэнцкага атрада «Нашчадкі» прымаў удзел у археалагічных раскопках у в. Лоск Валожынскага раёна Мінскай вобласці. У 1993 г. скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут ім. А.М. Горкага з адзнакай па спецыяльнасці «гісторыя і сацыяльна-палітычныя дысцыпліны». У 1993–1995 гг. праходзіў навучанне ў аспірантуры Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя М. Танка па спецыяльнасці 07.00.02 — «Айчынная гісторыя».

Працоўная дзейнасць:
У маі — кастрычніку 1989 г. і ў маі — верасні 1991 г. працаваў важатым у «Артэку», а ў 1993-1995 гг. — настаўнікам гісторыі і грамадазнаўства ў сярэдніх школах № 147, 173 і 42 г. Мінска. З 15 верасня 1995 г. — выкладчык кафедры тэорыі права і гісторыі Акадэміі міліцыі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь. Са жніўня 1996 г. па кастрычнік 2016 г. праходзіў службу ў органах унутраных спраў Рэспублікі Беларусь. Падпалкоўнік міліцыі ў запасе. Узнагароджаны памятным медалём «80 год міліцыі Беларусі», медалём «90 год міліцыі Беларусі”, памятным знакам «70 год міліцыі Мінскай вобласці», нагрудным знакам «За адзнаку». З жніўня 1998 г. — выкладчык, з кастрычніка 2003 г. па кастрычнік 2016 г. — старшы выкладчык кафедры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права ўстановы адукацыі «Акадэмія Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь». З сакавіка 2000 г. па сакавік 2002 г. — навуковы супрацоўнік сектара гісторыі права і палітыка-прававой думкі Нацыянальнага навукова-асветніцкага цэнтра імя Ф.Скарыны пры Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь (па сумяшчальніцтве). З жніўня 2016 г. па сакавік 2018 г. — навуковы супрацоўнік кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў гістарычнага факультэта БДУ. З 1 лістапада 2018 г. — навуковы супрацоўнік аддзела генеалогіі, геральдыкі і нумізматыкі Інстытута гісторыі НАН Беларусі. Сябар рэдакцыйных саветаў навуковых выданняў «Герольд Litherland» (Гродна-Мінск) і «Rocznik Lituanistyczny» (Варшава).

Сфера навуковых інтарэсаў:

  • палітычная гісторыя Ранняга Новага часу;
  • гісторыя дзяржавы і права Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага і Рэчы Паспалітай абодвух народаў;
  • гісторыя айчыннага мясцовага самакіравання, парламенцкіх інстытутаў і парламенцкага права;
  • прасапаграфія, генеалогія і сфрагістыка палітычнай эліты ВКЛ XV–XVIII стст.;
  • гісторыя праваахоўных органаў Беларусі.

Навуковыя стажыроўкі:

  • 2002 г. — Ягелонскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедрах гісторыі права Польшчы юрыдычнага факультэта і гісторыі Ранняга Новага часу гістарычнага факультэта па стыпендыі Фонду каралевы Ядвігі (1 месяц);
  • 2010 г. — Варшаўскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедры гісторыі права Польшчы Інстытута гісторыі права факультэта права і адміністрацыі па навуковай стыпендыі Польскага камітэта па справах UNESCO (1 месяц);
  • 2018 г. — Варшаўскі ўніверсітэт, стажыроўка на кафедры гісторыі Ранняга Новага часу Гістарычнага інстытута па навуковай стыпендыі Польскага камітэта па справах UNESCO (1 месяц).

Навуковыя гранты і праекты:

  • 2000-2002 гг. — грант Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь Г 99-325 «Гістарычныя асновы развіцця інстытутаў парламентарызму ў Беларусі ў XVI-XVIII стст.»;
  • 2006-2008 гг. — грант Беларускага рэспубліканскага фонда фундаментальных даследаванняў Г 06М-212 «Пратэкцыянізм, як форма сацыяльнага і палітычнага паводзінаў у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI стагоддзі»;
  • 2012–2014 гг. — грант Беларускага рэспубліканскага фонда фундаментальных даследаванняў Г12 МС-018 «Паслы ад ВКЛ на соймы Рэчы Паспалітай (1569–1793 гг.)»;
  • 2016–2018 гг. — грант Беларускага рэспубліканскага фонда фундаментальных даследаванняў Г16-017 «Палітычныя эліты ўсходнебеларускіх зямель ВКЛ у сітуацыі памежжа (1569–1606гг.)».

Публікацыі:
Аўтар больш за 80 навуковых прац, у тым ліку:

Калектыўныя манаграфіі:

  • Беларусь: Народ. Государство. Время / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории; редкол. : А.А.Коваленя [и др.]. Минск: Беларус. навука,2009.
  • Гісторыя Навагрудка — з глыбінь вякоў да нашых дзён = История Новогрудка — из глубин веков до наших дней / [М.П. Касцюк і інш.], рэд. кал.: М.П.Касцюк (гал. рэд.). 1-е выд. Мінск: Белстан, 2014; 2-е выд. Мінск: Белстан, 2016.
  • Unus pro omnibus: Валовічы ў гісторыі Вялікага княства Літоўскага XV–XVIII ст. Склад. А. Янушкевіч. Навук. рэд. А. Шаланда. Мінск: Медысонт, 2014.
  • История белорусской государственности: В 5 т. Т.1: Белорусская государственность: от истоков до конца XVIIIв. / А.А.Коваленя [и др.]; отв.ред. тома О.Н.Левко, В.Ф.Голубев; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. Минск: Беларуская навука, 2018.

Найбольш важныя навуковыя артыкулы і публікацыі крыніц:

  • Радаман, А. Кіраванне соймікавамі пасяджэннямі ў Вялікім княстве Літоўскім, Рускім і Жамойцкім у другой палове XVI — пачатку XVIIст. / А. Радаман // Вес. Беларус. дзярж. пед. ун-та ім.М.Танка. 2002. № 2(32). С. 120–132.
  • Радаман, А. Інструкцыя новагародскага сойміка паслам на элекцыйны сойм 1587 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А. Радаман// Беларус. гіст. агляд. 2003. Т.10, сш.1–2 (18–19). С.163–174.
  • Радаман, А. Шляхецкія з’езды і соймікі Новагародскага павета і праблема ўзнікнення каптуровых судоў ў Вялікім княстве Літоўскім, Рускім і Жамойцкім ў час бескаралеўяў другой паловы XVI ст. / А. Радаман // Вест. Акад. МВД Респ. Беларусь. 2004. №1 (7). С. 132–136.
  • Радаман, А. Справа аб парушэнні ваўкавыскім старостай Крыштафам Монвідам Дарагастайскім парадку ўступлення на пасаду і прынцыпаў прызначэння ўраднікаў гродскага суда і яе адлюстраванне ў дакументах Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі: дэкрэт Галоўнага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкагапа справе аб парушэнні ваўкавыскім старостам Крыштафам Монвідам Дарагастайскім парадку ўступлення на пасаду і прынцыпаў прызначэння ўраднікаў гродскага суда. 23верасня 1589 г., Менск / А. Радаман // Архіварыус: зб. навук.паведамл. і арт. Вып.2 / рэдкал.: А.К. Галубовіч (старш.) і інш. Мінск: БелНДІДАС,2004. С.104–114 (Сер.: Гісторыя, архівазнаўства, крыніцазнаўства; Вып.2.).
  • Radaman, A. Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego — 21 marca 1600 r. / A.Radaman, M. Ferenc // Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne. 2004. T. MCCLXVII, zeszyt 131. S. 89–107.
  • Радаман, А. Ухвалы соймікаў і шляхецкіх з’ездаў Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў сістэме нарматыўнага рэгулявання фінансавання соймавых паслоў у другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А. Радаман // Вес. БДПУ. Сер.2, Гісторыя. Філасофія. Паліталогія. Сацыялогія. Эканоміка. Культуралогія. 2005. № 4 (46). С.16–21.
  • Радаман, А. Віленскі земскі прывілей 1565 г. вялікага князя літоўскага Жыгімонта Аўгуста / А.Радаман // Беларус. гіст. агляд. 2005. Т.12, сш.1–2 (22–23). С.132–161.
  • Радаман, А. Інструкцыя новагародскага сойміка паслам на варшаўскі вальны сойм 1598 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А. Радаман // Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні. 2005. № 2. С. 97–109.
  • Radaman,A. Uchwała sejmikowa powiatu nowogródzkiego z 1568 r. a system finansowania posłów sejmowych Wielkiego Księstwa Litewskiego / A.Radaman // Litwa w epoce Wazów : prace ofiarowane H.Wisnerowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin / Instytut Historii PAN im.T.Manteuffla; podred. W.Kriegseisena i A. Rachuby. — Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. S. 145–156.
  • Радаман, А. Да праблемы вызначэння мяжы паміж Новагародскім і Пінскім паветамі Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў другой палове XVIст. / А.Радаман// Памяць стагоддзяў на карце Айчыны: зб. навук. прац у гонар 70-годдзя М.Ф.Спірыдонава / Нац.акад.навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад. Р.А.Аляхновіч [i інш.]; рэдкал.: А.А.Каваленя (адказ.рэд.), А.І.Груша (адказ. сакр.) [і інш.]. Мінск: Беларус. навука, 2007. С. 73–89.
  • Радаман, А. Інструкцыя шляхты Гарадзенскага павета паслам на Варшаўскі сойм 1572 г. з агульнаваяводскага сойміка Трокскага ваяводства, які адбыўся ў Самілішках 9 снежня 1571 г. / падрыхтаваў да друку, камент. А.Радаман // Гарадзенскі палімпсест. 2009. Дзяржаўныя ўстановы і палітычнае жыццё. XV–XX ст. / рэд. А.Ф. Смаленчук, Н.У. Сліж. Гародня: [б.в.], 2009. С. 246–251.
  • Radaman, A. Samorząd sejmikowy w powiatach województwa nowogródzkiego Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1565–1632 / A.Radaman // Praktyka życia publicznego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI–XVIII wieku / red. U. Augustyniak, A.B. Zakrzewski; Komisja Lituanistyczna przy Komitecie Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Instytut Historyczny Uiwersytetu Warszawskiego, Instytut Historii Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Warszawa: Neriton, 2010. S. 55–103.
  • Радаман, А. Арганізацыя і склад полацкага земскага суда ў другой палове XVI — першай трэці XVII ст. / А.Радаман // Герольд Litherland. 2011. №18. С.21–36.
  • Радаман, А. Попісавы экспедыцыйны з’езд і перадсоймавы соймік Новагародскага павета ў Капылі ў лютым 1596г. / А.Радаман // Капыль: гісторыя горада і рэгіёна (да 360-годдзя выдання прывілея на магдэбургскае права Капылю) : зб. навук.арт. / Нац.акад.навук Беларусі; Ін-т гісторыі; уклад. А.А. Скеп’ян, А.Б. Доўнар, І.В. Соркіна ; рэдкал.А.А.Каваленя [іінш.]. — Мінск:Беларус. навука, 2012. С.185–210.
  • Радаман, А. Род Харытановічаў Вобрынскіх (Абрынскіх) уласнага герба «Харытон» у Новагародскім павеце ВКЛ у другой палове XVI ст. / А.Радаман // Карэліччына: людзі, падзеі, час: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі; Ін-т гісторыі; уклад. А.А. Скеп’ян, В.А. Максімовіч, А.Б. Доўнар; рэдкал. А.А.Каваленя [і інш.]. Мінск: Беларус. навука, 2012. С.50–63.
  • Радаман, А. Особенности российского администрирования и уголовного судопроизводства на территории Новогородского воеводства Великого Княжества Литовского, Русского и Жемайтского в 1657–1658 гг. // Наследие российской государственности / Алтайская академия экономики и права; под ред. Ю.В. Анохина. Барнаул : Изд-во ААЭП, 2012. С. 24–41.
  • Радаман,А. Іерархія ўраднікаў на сойміку Новагародскага павета Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага ў другой палове XVI — першай трэці XVIIст. / А. Радаман // Людзі і ўлада Навагрудчыны: гісторыя ўзаемадзеяння (да 500-годдзя надання Навагрудку прывілея на магдэбургскае права) : зб.навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, уклад. А.А. Скеп’ян, В.В. Даніловіч, А.Б. Доўнар, рэдкал. А.А. Каваленя [іінш.]. Мінск: Беларуская навука, 2013. С.162–177.
  • Радаман,А. Новагародскі перадсоймавы соймік 19–21 студзеня 1598 г./ А.Радаман // Людзі і ўлада Навагрудчыны : гісторыя ўзаемадзеяння (да 500-годдзя надання Навагрудку прывілея на магдэбургскае права): зб.навук. арт./ Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі, уклад. А. Скеп’ян, В. Даніловіч, А. Доўнар, рэдкал. А. Каваленя [іінш.]. Мінск: Беларус. навука, 2013. С.139–162.
  • Радаман,А. Ухваленне мясцовых падаткаў на сойміках і шляхецкіх з’ездах Новагародскага ваяводства ВКЛ у другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А.Радаман // Беларус. гіст.часоп. 2013. № 9. С. 22–33.
  • Радаман,А. Патранальна-кліентальныя адносіны ў Новагародскім павеце і іх уплыў на палітыку і дзейнасць органаў шляхецкага самакіравання ў другой палове XVI — пачатку XVII ст. / А.Радаман // Магнацкі двор і сацыяльнае ўзаемадзеянне (XV–XVIII стст.) : зб. навук. прац / Установа «Музей «Замкавы комплекс «Мір» ; рэд. А.М.Янушкевіч. Мінск : Медысонт, 2014. С. 252–294.
  • Радаман, А. Шляхта Новагародскага павета ў паспалітым рушэнні ВКЛ 1567года/ А. Радаман, А. Янушкевіч // Studia z dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego (XVI–XVIII w.) / Instytut historii PAN, Polskie towarzystwo heraldyczne ; red. S.Górzyński, M.Nagielski. Warszawa: DiG, 2014. S. 337–381.
  • Радаман, А. Павятовыя соймікі Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага напярэдадні кракаўскага ардынарнага сойма Рэчы Паспалітай абодвух народаў 1603 г. / А.Радаман // Вялікае Княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура : зб. навук. арт. У 2 ч. Ч. 1 / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: А.А.Скеп’ян; рэдкал.: У.Р. Гусакоў [і інш.]. Мінск: Беларуская навука, 2017. С. 221–252.
  • Радаман, А. Сістэматызацыя права ВКЛ і пытанне паправы Трэцяга статута ВКЛ на сойміках Новагародскага ваяводства ў 1587–1632 гг. / А.Радаман // Журн. Белорус. гос. ун-та. История. 2018. № 2. С. 21–31.

Навуковая даведачная літаратура:

  • Земскія ўраднікі Полацкага ваяводства (другая палова XVI — першая палова XVII стст.) / А. Радаман, Д. Вілімас, В. Галубовіч // Commentarii polocenses historici : Полацкія гіст. запіскі. 2004. Т. I. С. 73–80.
  • Земскія ўраднікі Віцебскага ваяводства (другая палова XVI — першая палова XVII cтст.) / А. Радаман, Д. Вілімас, В. Галубовіч // Commentarii polocenses historici : Полацкія гіст. запіскі. 2005. Т. II. С. 51–61.
  • Земскія ўраднікі Гарадзенскага павета ВКЛ (другая палова XVI — першая палова XVII ст.). / А. Радаман, В. Галубовіч, Д. Вілімас // Герольд Litherland. — 2006. — Год V, № 1 (17). С. 98–109.
  • Земскія ўраднікі Менскага павета (другая палова XVI — першая палова XVII cтст.) / А. Радаман, Д. Вілімас, В.Галубовіч // Commentarii polocenses historici : Полацкія гіст. запіскі. 2006. Т. III. С. 65–69.
  • Милиция Беларуси. Документы и материалы (1917–2007 гг.) / Сост. К.И. Барвинок [и др.:]: под ред. канд. ист. наук, доц. К.И. Барвинка, доктора ист. наук, проф. А.Ф. Вишневского; Министерство внутренних дел; Академия МВД. Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2007.
  • Земскія ўраднікі Ваўкавыскага павета (другая палова XVI — першая палова XVII cтст.) / А. Радаман, Д. Вілімас, В. Галубовіч // Герольд Litherland. 2011. № 18. С. 143–155.
  • Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego: Spisy: w X t. / PAN, Instytut Historii; red. A.Rachuba. Warszawa: Wydawnictwo «DiG»,Wydawnictwo IH PAN, 2003–<2018>. T.V: Ziemia połocka i województwo połockie. XIV–XVIII wiek / Oprac. H. Lulewicz, A. Rachuba, A. Haratym, A. Macuk, A. Radaman, przy współudzialie P. Romaniuka i W. Hałubowicza. Warszawa: wydawnictwo IH PAN, 2018.

Вучэбная літаратура (у сааўтарстве):

  • История органов внутренних дел Беларуси: хрестоматия / Министерство внутренних дел Республики Беларусь, Академия МВД; сост. А.Ф. Вишневский [и ин.]. Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2009.
  • История органов внутренних дел Беларуси: [курс лекций для вузов] / А.Ф. Вишневский [и др.] под ред. А.Ф. Вишневского; Министерство внутренних дел Республики Беларусь; Учреждение образования «Академия Министерства внутренних дел Республики Беларусь». Минск: Академия МВД Республики Беларусь, Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2010. (в соавторстве).
  • История органов внутренних дел Беларуси: учеб. пособие для учреждений высшего образования / А.В. Вениосов [и др.]; под общ. ред. В.А. Данилова, А.С. Жмуровского; учреждение образования «Акад. М-ва внутрен. дел Респ. Беларусь». Минск: Академия МВД Республики Беларусь, 2015. (в соавторстве).