Салівон Інэса Іванаўна

галоўны навуковы супрацоўнік
аддзела антрапалогii,
доктар біялагічных навук, дацэнт, лаурэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь, член Еўрапейскай антрапалагічнай асацыяцыі (ЕАА), з 2014 уваходзіць у склад Савета ЕАА

Тэл.: (+375 17) 379-27-96.
E-mail: belantrop@mail.ru.

Нарадзілася 24.12.1937 г. У 1960 г. скончыла на выдатна Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці ўрач. У 1968 г. скончыла дзёную аспірантуру Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР па спецыяльнасці 03.0014 — антрапалогія. У 1970 г. абараніла дысертацыю “Палеаантрапалогія Беларусі і пытанні паходжання беларускага народа (па краніялагічных матэрыялах ІІ тыс. новай эры)” на суісканне навуковай ступені кандыдата гістарычных навук. З 1973 г. старэйшы навуковы супрацоўнік аддзела антрапалогіі ІІЭФ АН БССР. У 1980 прысуджана званне старэйшага навуковага супрацоўніка (пасля настрыфікацыі ў 2009 г. прысуджана званне “дацэнта” па спецыяльнасці “гісторыя”). У 1996 г. абараніла доктарскую дысертацыю “Фарміраванне фізічнага тыпа беларусаў (полаўзроставая, тыпалагічная, экалагічная зменлівасць)”. З 1996 г. вядучы навуковы супрацоўнік ІІЭФ НАН Беларусі. З 2013 г. галоўны навукоы супрацоўнік аддзела антрапалогіі Дзяржаўнай навуковай установы “Інстытут гісторыі НАН Беларусі”.

Асноўныя накірункі навуковай дзейнасці:

  • ● фарміраванне фізічнага тыпа старажытнага насельніцтва Беларусі на працягу ІІ тыс. н. э. (краніялогія, астэалогія, аданталогія);
  • ● антагенетычная зменлівасць саматычных асаблівасцяў сучаснага дарослага і дзіцячага насельніцтва Беларусі ў розных экалагічных умовах (антропаметрыя, ауксалогія, канстутыцыаналогія).

У 2017 г. атрыманы патэнт № 21034 на вынаходніцтва “Спосаб вызначэння тыпа целаскладу” (выданы Нацыянальным цэнтрам інтэлектуальнай уласнасці), аўтары — І.І. Салівон (Інстытут гісторыі НАН Беларусі), В.А. Мельнік (Гомельскі дзяржаўны медыцынскі універсітэт) і Н.І. Поліна (Інстытут гісторыі НАН Беларусі).

Вынікі даследаванняў дакладаліся на рэспубліканскіх, агульнасаюзных, міжнародных канферэнцыях, абагульненыя і апублікаваныя ў двух манаграфіях, прадстаўленыя самастойным раздзелам у 11 калектыўных манаграфіях і ў 2 навучальных дапаможніках, у 8 брашурах, 135 артыкулах у рэспубліканскіх і замежных выданнях, у 30-ці тэзісах рэспубліканскіх і міжнародных канферэнцый і сімпозіумаў.

Публікацыі:
Аўтар больш за 200 публікацый, у тым ліку:
— Манаграфіі:

  • 1. Салiвон I.I. Фiзiчны тып беларусаў. Узроставая, тыпалагічная i экалагiчная зменлiвасць. Мінск: Навука i тэхнiка, 1994. — 239 с.
  • 2. Саливон И.И. Изменения физического типа населения Беларуси за последнее тысячелетие. Минск: Беларуская навука, 2011. — 172 с.

— Главы ў калектыўных манаграфіях:

  • 1. Саливон И.И., Тегако Л.И., Микулич А.И. Очерки по антропологии Белоруссии. — Минск: Наука и техника, 1976. — 272 с.
  • 2. Тегако Л.И., Микулич А.И., Саливон И.И. Антропология белорусского Полесья (демография, этническая история и генетика). — Минск: Наука и техника, 1978. — 160 с.
  • 3. Тегако Л.И., Саливон И.И., Микулич А.И. Биологическое и социальное в формировании антропологических особенностей (по данным исследования населения Поозерья). — Минск: Наука и техника, 1981. — 286 с.
  • 4. Тегако Л.И., Саливон И.И. Экологические аспекты в антропологических исследованиях на территории БССР. — Минск: Наука и техника, 1982. — 165 с.
  • 5. Саливон И.И., Полина Н.И, Марфина О.В. // Детский организм и среда. Формирование физического типа в разных геохимических регионах БССР. — Минск: Наука и техника, 1989. — 269 с.
  • 6. Экологические изменения и биокультурная адаптпция человека (научн. ред. Л. И. Тегако). — Минск: БОФФ, 1996. — 275 с.
  • 7. Саливон И.И., Микулич А.И. Антропологический облик // Народы и культуры. Том “Белорусы”. РАН — НАН Беларуси. — Москва: Наука, 1998. — С. 21–28.
  • 8. Беларусы. Антрапалогiя. Т. 9. / Цягака Л.I., Салівон I.I., Мікуліч А.І., Марфіна В.У., Поліна Н.І., Гурбо Т.Л. — Мінск: Беларуская навука, 2006. — 575 с.
  • 9. Антропология населения белорусско-польского пограничья в свете этнической истории славян / Тегако Л.И., Саливон И.И., Пыжук М., Красноденбский Д. — Минск: Беларуская навука., 2009. — 253 с.
  • 10. Саливон И.И., Марфина О.В. // Физический тип древнего населения Беларуси. — Минск: Беларуская навука, 2014. — 137 с.
  • 11. Палеоантропология Беларуси (научн. ред. Саливон И.И., Васильев С.В.) / Саливон И.И., Васильев С.В, Герасимова М.М., Боруцкая С.Б., Афанасьева АО., Емельянчик О.А., Гончарова О.В., Китов Е.П., Пежемский Е.В., Фризен С.Ю. — Минск: Беларуская навука, 2015. — 369 с.

— Асноўныя брашуры:

  • 1. Саливон И.И., Полина Н.И. Количественный подход к определению типов телосложения у школьников. — Минск: Технопринт, 2003. — 40 с.
  • 2. Мельник В.А., Саливон И.И. Методика определения типов телосложения детского населения по комплексу антропометрических показателей (Учебно-методическое пособие). — Гомель: ГомГМУ, 2013. — 36 с.

— Асноўныя навуковыя артыкулы:

  • 1. Зимина С.Н., Гончарова Н.Н., Саливон И.И., Негашева М.А. Влияние биосоциальных факторов на уровень полового диморфизма в современных популяциях городского и сельского населения // Вестн. Моск. Ун-та. Сер. XXIII. Антропология. — М., 2015. — №2. — С. 34–44.
  • 2. Marfina O., Salivon I. The Impact of Migrations on the Anthropological Composition of the Belarus Population / International Journal of Anthropology // Intern. Journal of Anthropology. Vol. 30. — N3–4 (155–165) — 2015. — Firenze. — Italy. — P. 183–196.
  • 3 Salivon I., Polina N. Changes in the Body Structures of the Urban Schoolchildren of Belarus Over Time // International Journal of Anthropology. — 2015. — Vol. 30, n. 3-4. — P. 183–196.
  • 4. Marfina V.V., Salivon I. Dinamics of Distribution of the Body mass Index of Scoolchildren in the Republic of Belarus // Collegium Antropologicum. (Found on the occasion of the 1st congress of European Anthropologists held in Zagreb in 1977)/volume 41 2/2017. Zagreb — Croatia — P. 151–155.
  • 5. Коробушкина Т.Н., Саливон И.И. Сельское население Среднего Побужья XI–XIII вв. (по материалам курганных могильников) // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. — 2017. — Вып. 28. — С. 65–76.
  • 6. Саливон И.И. Половозрастная вариабельность основных показателей физического развития белорусов в зависимости от уровня индекса массы тела // Актуальные вопросы антропологии. Вып. 12. / Институт истории НАН Беларуси. — Минск: «Беларуская навука», 2017. — С. 100–113.
  • 7. Саливон И.И., Мельник В.А. Конституциональные особенности возрастной динамики широтных и обхватных показателей школьников // Вестник Московского университета. Сер. ХХIII. — Антропология. — Вып. 2. — 2018. — С. 67–75.
  • 8. Саливон И.И. Половозрастная изменчивость распределения соматотипов среди школьников г. Гомеля (1998–1999 гг.) // Актуальные вопросы антропологии. Вып. 13. / Институт истории НАН Беларуси. — Минск: «Беларуская навука», 2018. — С. 224–236.
  • 9. Hurbo T., Salivon I. Age variation of cephalic index according to cross-sectional studies of schoolchildren // Anthropological Researches and Studies. — 2019. — № 9. — Р. 142–152.
  • 10. Саливон И.И. Сравнительная характеристика телосложения белорусов и потомков от межнациональных браков // Актуальные вопросы антропологии. Вып. 14. / Институт истории НАН Беларуси. — Минск: «Беларуская навука», 2019. — С. 204–221.
  • 11. Саливон И.И. Конституциональные особенности изменений во времени морфогенеза школьников на территории контрастных геохимических провинций Беларуси // VIII Алексеевские чтения (международная научная конференция, посвященная памяти академиков В.П. Алексеева и Т.И. Алексеевой): Материалы. Москва, 26–28 августа 2019. — М.: НИИ и Музей антропологии МГУ, 2019 — С. 94–95.
  • 12. Саливон И.И. Термин «конституция» применительно к особенностям половозрастной изменчивости кефалометрических показателей у школьников города Минска (лонгитудинальное исследование до аварии на Чернобыльской АЭС) // Актуальные вопросы антропологии. Вып. 15. / Институт истории НАН Беларуси. — Минск: «Беларуская навука», 2020. — С. 198–209.
  • 13. Salivon I., Polina N. Age-related variability of anthropometric indicators in urban school students — Belarusians and descendants of interethnic marriages // Papers on Anthropology. XXVIII/2, 2019, pp. 65–72.