Department Of Modern History Of Belarus

In the composition Center of History of Belarus of the end of XVIII — XXI centuries.

The department was formed in november 2005 as a Department of the Recent History of the Republic of Belarus, from 01 January 2016 it has been existing as the Department of Modern History of Belarus.
Kontakt: Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus, 220072, Minsk, str. Akademicheskaya, 1, room. 115, 117. Tel.: +37517-379-16-10. E-mail: modernhistbel@mail.ru

Head of the department:
Candidate of Historical Sciences, Associate Professor
Tratsiak A. Siarhei

The staff members of the department include:
Valentin V. Mazets, PhD, leading researcher, assistant professor;
Nikolai B. Nesterovich, PhD, leading researcher;
Alexey A. Kapliyev, PhD, senior researcher;
Aleksandr V. Baranouski, researcher;
Darja S. Pyzh, junior researcher (0.5 stakes).

On the subject of the department, work:

  • Scientific Secretary Institute of History of the National Academy of Sciences of Belarus, Candidate of Historical Sciences, Associate Professor Salauyanau Andrei Petrovich;
  • Head of the center of History of Belarus of the end of XVIII — XXI centuries, candidate of historical sciences, associate professor Nikolay Smehovich
  • .

The main directions of scien-tific research of the department:

  • • Exploring of national political processes on the territory of Belarus 1917–1920;
  • • Identii cation of main trends and laws of socio-political development of the Belarusian Soviet Socialist Republic in 1921–1991;
  • • Display of the process of formation of state authorities and management of the independent Republic of Belarus and the features of socio-political processes in the end of the 20th – beginning of the 21st century;
  • • Identii cation of the features of socio-economic change in Belarus in the 20th – beginning of the 21st century and processes of formation of the Belarusian model of socio-economic development.

The overall subject of research work in 2016–2020:
«Belarus in the historical process: the socio-economic transformation and on-substantially-cultural changes (1917–2015)»

The major results of scientii c research of the department:

  • • identii cation of new sources on the history of Modern time Belarus, their classii cation, attribution, scientii c research and interpretation;
  • • for the i rst time it was determined that the Belarusian statehood as a whole indecomposableuous in historical time and space existed in two forms – historical and national: Polotsk, Turov, Kievskaya Rus, Grand Duchy of Lithuania, Rzeczpospolita – a form of historical Belarusian statehood, a national form of statehood – a form, which is incorporated national content of the titular nation;
  • • it was determined that class, national, elite-formation processes in the early 20th century took place, were part of the pro-constituent processes;
  • • it was grounded that implementation of the idea of statehood in the form of creature of Soviet Socialist Republic of Belarus was main momentous event in the 20th century for Belarusians.

The most important results of the department were presented in monographs and collection of articles:

Даніловіч, В. В. Моладзь у грамадска-палітычным, сацыяльна-эканамічным і культурным будаўніцтве Савецкай Беларусі (1921–1939 гг.) / В. В. Даніловіч; Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 730 с.
Манаграфія прысвечана праблемам удзелу моладзі ў грамадска-палітычным, сацыяльна-эканамічным і культурным будаўніцтве Савецкай Беларусі 1921–1939 гг. Разлічана на шырокае кола чытачоў: прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў навучальных устаноў, студэнцкую і вучнёўскую моладзь, а таксама ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.
30012014-1 Православие в Беларуси ХIХ-ХХ вв. : Материалы международной научной конференции, Республика Беларусь, г. Минск, 1 ноября 2019 г. / Белорусская Православная Церковь, Национальная академия наук Беларуси, Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси, Институт истории НАН Беларуси, Минская духовная академия. — Минск : Издательство Минской духовной академии, 2020. — 318 с.

Сборник включает материалы научной конференции «Православие в Беларуси Х1Х-ХХ вв.» проходившей 1 ноября 2019 года в Минской духовной академии. Организаторами конференции выступили Белорусская Православная Церковь, Национальная академия наук Беларуси, Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси, Институт истории НАН Беларуси, Минская духовная академия. Издание адресовано преподавателям, аспирантам, студентам, а также всем, интересующимся вопросами конфессиональной истории, богословия, литурги-ки и канонического права.

30012014-1 История белорусской государственности. В 5 т. Т. 5. Национальная государственность на переломе эпох (вторая половина XX — начало XXI в.) / А. А. Коваленя [и др.] ; отв. ред. тома Н. В. Смехович; Национальная академия наук Беларуси, Институт истории. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 759 с. : ил.

В пятом томе «Истории белорусской государственности» раскрыты важнейшие тенденции и закономерности развития национальной государственности в 1954–2019 гг. Показаны наиболее значимые преобразования, осуществлённые в области государственного строительства и жизнеустройства белорусского общества в эти годы. Комплексно и системно освещено продвижение белорусского народа и его политической элиты к суверенитету в годы перестройки, раскрываются конституционно-правовые и институциональные основы укрепления национальной государственности независимой Республики Беларусь. Коллективная монография рассчитана на широкий круг читателей: профессиональных историков, преподавателей высших учебных заведений и средних школ, студенческую и учащуюся молодежь, рекомендуется для использования в научно-исследовательской работе и учебном процессе.

30012014-1 Жизнь и деятельность академика Е. Ф. Карского: сб. док. и материалов. В 2 ч. Ч. 1. Проблемы истории и культуры Беларуси в документальном наследии Е. Ф. Карского. Материалы семьи / сост. части А. В. Унучек [и др.]; отв. ред. Л. Д. Бондарь [и др.] ; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории, Санкт-Петерб. ф-л Арх. Рос. акад. наук. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 442 л.

В сборник включены документы и материалы, освещающие проблемы истории и культуры Беларуси в документальном наследии выдающегося белорусоведа академика Е. Ф. Карского (1860–1931). Основу сборника составляют документы и материалы из Санкт-Петербургского филиала Архива Российской академии наук. Представлены также документы и материалы из Национального исторического архива Беларуси, Национального архива Беларуси, Белорусского государственного архива-музея литературы и искусства. Большинство документов впервые вводятся в научный оборот и отражают сложный процесс становления белорусоведения как науки, формирования представлений о пределах распространения белорусского языка, границах Беларуси и других важных аспектах национального вопроса. Для всех, кто интересуется историей и культурой Беларуси.

30012014-1 Беларуская Народная Рэспубліка ў гісторыі беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці: зб. арт. / уклад. С. А. Траццяк; рэдкал.: А. А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 222 с.

У артыкулах зборніка аналізуюцца розныя аспекты палітычных падзей 1917–1925 гг. і абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі, якое аказала значны ўплыў на ход і характар працэсу станаўлення нацыянальнай беларускай дзяржаўнасці ў XX ст. Большая частка матэрыялаў уводзіцца ў навуковы ўжытак упершыню. Выданне разлічана на даследчыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.

Октябрьская революция в исторических судьбах белорусской государственности: сборник статей / редкол.: А. А. Коваленя [и др.]. — Минск: Беларуская навука, 2020. — 309 с.
В статьях сборника проанализированы различные аспекты Октябрьской революции 1917 г. — поворотного события, в наибольшей степени определившего ход всемирной истории XX в. и оказавшего огромное влияние на процесс становления национальной белорусской государственности. Большая часть материалов, составивших основу представленных в сборнике статей, вводится в научный оборот впервые. Издание рассчитано на историков-исследователей, преподавателей, студентов и всех, кто интересуется историей Беларуси.
Акадэмік М. П. Касцюк / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: В. Г. Мазец, С. А. Траццяк, А. А. Капліеў. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 135 с. : іл. — (Людзі беларускай навукі).
У выданні адлюстраваны асноўныя вынікі навуковай, навукова-арганізацыйнай, педагагічнай, грамадскай дзейнасці акадэміка НАН Беларусі, акадэміка Цэнтральнай Еўрапейскай Акадэміі навукі і мастацтва, лаўрэата прэміі імя акадэміка В. А. Капцюга Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук і Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, доктара гістарычных навук, прафесара Міхаіла Паўлавіча Касцюка (1940–2019). Выданне падрыхтавана да 80-годдзя з дня нараджэння вучонага. Разлічана на навуковую грамадскасць і ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй беларускай навукі.
История белорусской государственности. В 5 т. Т. 3. Белорусская государственность: от идеи к национальному государству (1917–1939 гг.) / А.А. Коваленя [и др.]; отв. ред. тома: В.Г. Мазец, Н.В. Смехович, С.А. Третьяк; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. — Минск : Беларуская навука, 2019. — 639 с.
В третьем томе «Истории белорусской государственности» раскрыты предпосылки, установлены закономерности, рассмотрены и охарактеризованы этапы, формы, направления и особенности процесса становления и развития белорусской национальной государственности в контексте глобальных геополитических изменений и трансформаций, которые происходили в 1917—1939 гг. Рассчитана на широкий круг читателей: профессиональных историков, преподавателей высших учебных заведений и средних школ, студенческую и учащуюся молодежь, рекомендуется для использования в научно-исследовательской работе и учебном процессе.
Беларуская Народная Рэспубліка — крок да незалежнасці: да 100-годдзя абвяшчэння: гістарычны нарыс / А. А. Каваленя [і інш.] ; Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут гісторыі. — Мінск: Беларуская навука, 2018. — 157 с.
Выданне адлюстроўвае складаны і супярэчлівы працэс афармлення беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці. Кніга разлічана на шырокае кола чытачоў: прафесійных гісторыкаў, настаўнікаў і выкладчыкаў, навучэнцаў і студэнтаў.
Смяховіч, М.У. Сельская гаспадарка Беларусі ў 1943–1991 гадах: этапы развіцця, дасягненні, вопыт / М.У.Смяховіч ; Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск : Беларуская навука, 2017. – 439 с.
У манаграфіі ўпершыню ў беларускай гістарыяграфіі ўсебакова вывучана і даследавана дзейнасць партыйна-дзяржаўнага кіраўніцтва СССР і БССР па рэалізацыі асноўных мэт аграрнай палітыкі савецкай дзяржавы з восені 1943 г. па 1991 г.; разгледжаны этапы і ўласцівасці развіцця матэрыяльна-тэхнічнай базы сельскай гаспадаркі; высветленаэфектыўнасць выкарыстання вытворчых фондаў і машынна-трактарнай тэхнікі; вызначаны роля і месца адміністрацыйна-ўпраўленчага персаналу кіруючых структур у арганізацыі аграрнай вытворчасці; ахарактарызавана становішча ў галіне арганізацыі і аплаты працы калгаснага сялянства; ахарактарызавана становішча ў галіне арганізацыі і аплаты працы калгаснага сялянства; адлюстраваны спецыфіка, асаблівасці і вынікі рэфармавання аграрнай вытворчасці ў 1986-1991 гг. Разлічана на шырокае кола чытачоў, зацікаўленых у прадметным авалоданні айчыннай гісторыяй. Рэкамендавана для выкарыстання ў навукова-даследчай працы і вучэбным працэсе.
05032014-1 Третьяк, С. А. Трудный путь к Победе / С. А. Третьяк. – Минск : Беларуская навука, 2015. – 287 с. : ил.
В популярной форме раскрыта история Белорусской стратегической наступательной операции 1944 г., военных кампаний советских и союзнических войск в Европе и на Дальнем Востоке в 1945 г., приведших к сокрушению нацистской Германии и милитаристской Японии и победному завершению Великой Отечественной и Второй мировой войн. Книга рассчитана на широкий круг читателей.
05032014-1 Третьяк, С.А. Операция «Одер»: падение Берлина / С.А. Третьяк ; ГНУ «Ин-т истории Национальной академии наук Беларуси» ; ГУО «Мин. обл. ин-т развития образования». – Минск : Мин. обл. ИРО, 2015. – 52 с.
В книге в популярной форме рассказывается о Берлинской стратегической наступательной операции 1945 года, приведшей к сокрушению нацистской Германии и победному завершению Великой Отечественной войны. Подробным образом рассмотрены военные планы и боевые действия советских, германских и англо-американских войск на берлинском направлении весной 1945 года. Книга будет интересна старшим школьникам и всем, кто интересуется историей.
19022012-2 Крывашэй Д.А. Дзяржаўная культурная палітыка ў Беларусі (1991–2010 гг.) / Д.А. Крывашэй. – Мінск: Беларуская навука, 2014. – 521 с.
У даследаванні разгледжаны асноўныя прынцыпы рэалізацыі культурнай палітыкі ў Рэспубліцы Беларусь за дваццацігадовы перыяд (1991 – 2010 гг.). Аўтар спыняецца на асноўных праблемах, якія ўзнікалі пры ўзаемадзеянні дзяржаўнай палітыкі і культуры, аналізуе сацыяльна-эканамічныя фактары, якія аказвалі ўплыў на фарміраванне культурнай палітыкі. Абагульнена практыка дзяржавы па падтрымцы культуры і мастацтва, захаванні культурнай спадчыны, развіцці індустрый культуры і культурнага супрацоўніцтва, рэалізацыі культурных правоў жыхароў. Кніга будзе цікава як спецыялістам па кіраваннім ў сацыяльна-гуманітарнай сферы, так і навукоўцам, студэнтам, усім, хто цікавіцца гісторыяй і культурай Беларусі.
19022012-2 Христианство в Беларуси: история и современность: сб. науч. статей / редкол.: А.А. Коваленя [и др.]. – Минск: Беларуская навука, 2014. – 494 с.
В научных статьях сборника анализируются малоизвестные страницы истории религии и конфессий в Беларуси и зарубежных странах со Средневековья до наших дней. Уделено внимание межконфессиональным и государственно-конфессиональным отношениям. Большая часть материалов вводится в научный оборот впервые. Издание рассчитано на историков-исследователей, преподавателей, студентов и всех, кто интересуется конфессиональной историей Беларуси.
19022012-2 Крещение Руси в судьбах народов Беларуси, России и Украины: выбор цивилизационного пути: материалы Международной научной конференции, Минск, 6–7 июня 2013 г. /редкол.: В.Г. Гусаков [и др.]. — Минск: Издательство Белорусского Экзархата, 2013. — 315 с., [16] л. ил.
В сборник вошли материалы Международной научной конференции «Крещение Руси в судьбах народов Беларуси, России и Украины: выбор цивилизационного пути», которая состоялась в Минске 6 — 7 июня 2013 г. и была посвящена 1025-летию Крещения Руси. В представленных докладах нашли отражение генезис и развитие Православия на восточнославянских землях. Многие статьи раскрывают богатый опыт духовно-культурной жизни славянских народов в конце ХХ — начале ХХI столетия, взаимоотношений государства и Церкви, показывают важную роль христианских ценностей в жизни общества.