Publications 2020

Беларусь партизанская. Иллюстрированная энциклопедия партизанского движения в Беларуси в годы Великой Отечественной войны = Guerrilla Belarus. Illusrated Encyclopedia of partisan movement in Belarus during the Great Patriotic War. — Минск: Беларуская Энцыклапедыя iмя Петруся Броўкі, 2019. — 352 с.: ил. — (Беларусь помнит: во имя жизни и мира).
Это иллюстрированная энциклопедия, посвященная партизанскому движению — уникальной странице в истории Беларуси, каждого региона страны. Книга наглядно показывает героику партизанской борьбы, а также партизанские будни, жизнь и быт партизан. Авторские тексты, иллюстрации, архивные документы, музейные экспонаты и экспозиции, памятники и мемориалы раскрывают историю развития партизанского движения в Беларуси и одновременно показывают, как жили простые люди в этот сложный период, как действовали партизанские лагеря, госпитали, школы, мастерские, как жили и сражались целые партизанские зоны. Издание представляет особый интерес для историков, научных и музейных работников, исследователей, преподавателей высших и средних учебных заведений, а также для всех, кто интересуется национальным историческим наследием Беларуси.
Долготович, Б.Д. Созвездие героев земли белорусской / Б.Д. Долготович, А.А. Коваленя. — Минск : Белорусская Энциклопедия имени Петруся Бровки, 2019. — 360 с.: ил. — (Беларусь помнит: во имя жизни и мира).
Великая Отечественная война в истории страны и в биографиях миллионов людей стала тем рубежом, который едва ли не каждодневно напоминает нам о себе до сих пор. Солдаты, офицеры, генералы на поле боя постоянно проявляли смелость и бесстрашие, инициативу и воинское мастерство, готовность к самопожертвованию во имя освобождения Отечества. Книга серии «Беларусь помнит: во имя жизни и мира» посвящается героям белорусской земли, тем, кто с любовью к родной земле, пренебрегая опасностью, иногда ценой собственной жизни, исполнил свой гражданский долг и навсегда останется в народной памяти. Среди них летчики и танкисты, моряки и связисты, пехотинцы и кавалеристы, медики и артиллеристы, а также белорусские партизаны и подпольщики — герои борьбы в тылу врага. Иллюстрированная энциклопедия, подготовленная в рамках всебелорусской акции «Беларусь помнит» представляет интерес для историков, научных и музейных работников, исследователей, преподавателей высших и средних учебных заведений, а также всех, кто интересуется национальным историческим наследием.
Крэва: гісторыя, археалогія, культурная спадчына: зборнік навуковых артыкулаў / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад., навук. рэд. А. I. Дзярновіч. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 460 с.: іл. — (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі).
У зборніку навуковых артыкулаў прадстаўлена багатая гістарычная, археалагічная, культурная спадчына Крэва. Змешчаныя матэрыялы тычацца праблем балта-славянскіх кантактаў, гісторыі Крэўскага замка і мястэчка ў перыяд позняга Сярэднявечча і ранняга Новага часу, падзей Першай сусветнай вайны ў Крэве, гісторыі мястэчка ў міжваенны перыяд; асобна прадстаўлены матэрыялы, звязаныя з князем Даўмонтам. Выданне разлічана на навукоўцаў і краязнаўцаў. Будзе карысным навучэнцам і ўсім, хто цікавіцца гісторыка-культурнай спадчынай нашай краіны.
Валовічы герба «Багорыя» / А. I. Шаланда [і інш.] ; навук. рэд. А. I. Шаланда ; Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. — 2-е выд. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 293 с. : іл. — (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі).
Калектыўная манаграфія з’яўляецца працягам выдання «Unus pro omnibus: Валовічы ў гісторыі Вялікага Княства Літоўскага ХV–ХVІІІ стст.» (Мінск, 2014) і прысвечана невядомым і маладаследаваным старонкам гісторыі славутага беларускага магнацка-шляхецкага роду Валовічаў. У яе аснову леглі матэрыялы, апрабіраваныя на Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Валовічы-2: гісторыя, генеалогія, культура (ХV–ХХ стст.)» (Гродна, 24–25 красавіка 2015 г.), а таксама іншыя даследаванні як айчынных, так і замежных навукоўцаў. У выданні разгледжаны праблемы генеалогіі, геральдыкі, сфрагістыкі роду Валовічаў, палітычныя кар’еры і маёмасны стан яго прадстаўнікоў, іх уклад у развіццё культуры ВКЛ і Беларусі ў ХV–ХХ стст. Разлічана на навукоўцаў і краязнаўцаў, а таксама на ўсіх тых, хто цікавіцца айчын-най гісторыяй, генеалогіяй, геральдыкай і сфрагістыкай.
Расонскі край: гісторыя, культура, людзі: да 100-годдзя з дня нараджэння П. М. Машэрава : зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; навук. рэд. М. В. Клімаў. – Мінск : Беларуская навука, 2020. – 227 с. : іл. – (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі).
У зборніку разгледжаны пытанні, звязаныя з археалогіяй і гісторыяй г.п. Расоны і Расонскага краю ад старажытнасці да нашых дзён. Змешчаны апошнія вынікі археалагічных і этналагічных даследаванняў на тэрыторыі Расоншчыны. Асобна ў зборніку прадстаўлены тэма жыцця і дзейнасці П. М. Машэрава, а таксама падзеі Вялікай Айчыннай вайны. Разлічана на навукоўцаў, краязнаўцаў, настаўнікаў школ і працаўнікоў культуры. Выданне карысна ўсім тым, хто цікавіцца культурна-гістарычнай спадчынай нашай краіны і вывучае рэгіянальную гісторыю.
Акадэмік М. П. Касцюк / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: В. Г. Мазец, С. А. Траццяк, А. А. Капліеў. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 135 с. : іл. — (Людзі беларускай навукі).
У выданні адлюстраваны асноўныя вынікі навуковай, навукова-арганізацыйнай, педагагічнай, грамадскай дзейнасці акадэміка НАН Беларусі, акадэміка Цэнтральнай Еўрапейскай Акадэміі навукі і мастацтва, лаўрэата прэміі імя акадэміка В. А. Капцюга Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук і Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, доктара гістарычных навук, прафесара Міхаіла Паўлавіча Касцюка (1940–2019). Выданне падрыхтавана да 80-годдзя з дня нараджэння вучонага. Разлічана на навуковую грамадскасць і ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй беларускай навукі.
Октябрьская революция в исторических судьбах белорусской государственности: сборник статей / редкол.: А. А. Коваленя [и др.]. — Минск: Беларуская навука, 2020. — 309 с.
В статьях сборника проанализированы различные аспекты Октябрьской революции 1917 г. — поворотного события, в наибольшей степени определившего ход всемирной истории XX в. и оказавшего огромное влияние на процесс становления национальной белорусской государственности. Большая часть материалов, составивших основу представленных в сборнике статей, вводится в научный оборот впервые. Издание рассчитано на историков-исследователей, преподавателей, студентов и всех, кто интересуется историей Беларуси.
Волкаў, М. A. Замкі і фартэцыі Радзівілаў на беларускіх землях у XVI — пачатку XVIII ст. / М. А. Волкаў. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 215 с.
Радзівілы, якія лічацца адным з самых уплывовых магнацкіх родаў у гісторыі Вялікага Княства Літоўскага, мелі значную колькасць замкаў і фартэцый. 3 іх 16 знаходзіліся на тэрыторыі Беларусі — самымі вядомымі з’яўляюцца Мір, Нясвіж і Слуцк. У кнізе на аснове аналізу абарончай архітэктуры, узбраення і гарнізонаў даследуецца іх ваенны патэнцыял. Першасная ўвага нададзена раскрыццю прычын будаўніцтва і ўмоў функцыянавання ўмацаваных рэзідэнцый Радзівілаў. Разлічана на прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі і Вялікага Княства Літоўскага.
Мацук, А. У. Грамадска-палітычнае жыццё Вялікага Княства Літоўскага ў часы бескаралеўя 1733–1735 гг. / Андрэй Мацук. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 366 с, іл.
У кнізе разгледжаны пытанні, звязаныя з грамадска-палітычным жыццём Вялікага Княства Літоўскага ў часы бескаралеўя 1733–1735 гг. У выданні аналізуюцца палітычная барацьба за абранне каралём у 1733 г. і пазіцыя ў ёй шляхты BKЛ, адлюстроўваецца роля розных магнацкіх груповак у Княстве, паказваецца пазіцыя павятовых соймікаў BKЛ у пытанні выбару будучага караля, вызначаюцца інтарэсы замежных дзяржаў і зробленыя імі крокі па рэалізацыі гэтых інтарэсаў, а таксама выяўляюцца кола прыхільнікаў Станіслава Ляшчынскага ў ВКЛ і іх дзейнасць у яго падтрымку. Разлічана на прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і настаўнікаў.
Францыск Скарына ў дакументах і сведчаннях / Нац. акад. навук Беларусі, ін-т гісторыі; уклад. A. А. Жлутка (адк. рэд.) [і інш.]. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 511 с. : іл.
Выданне змяшчае ўсе вядомыя на сёння дакументы і матэрыялы, якія асвятляюць жыццё і дзейнасць беларускага першадрукара Францыска Скарыны і яго сям’і за 1492–1605 гг. і раскрываюць асноўныя этапы жыццёвага шляху Скарыны. Дакументы і наратыўныя сведчанні з архіваў і бібліятэк Рыма, Ватыкана, Падуі, Берліна, Магдэбурга, Прагі, Тршэбані, Варшавы, Кракава, Познані, Масквы, Вільнюса, Рыгі публікуюцца ў адпаведнасці з новымі археаграфічнымі нормамі, ілюструюцца рэпрадукцыямі крыніц, забяспечаны навуковым апаратам, каментарамі і паказальнікам. Адрасуецца спецыялістам у галіне гісторыі і іншых гуманітарных навук, а таксама ўсім, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі, лёсам і творчасцю вялікага Палачаніна.
Вклад белорусского народа в Победу в Великой Отечественной войне / А. М. Литвин [и др.] ; редкол.: А. А. Коваленя (гл. ред.) [и др.]. — 3-е изд. — Минск: Беларуская навука, 2020. — 495 с., ил.
В издании рассматриваются вопросы участия белорусов и уроженцев Беларуси в важнейших событиях Великой Отечественной войны, характеризующие общий вклад населения республики в Победу. На большом фактическом материале, почерпнутом из опубликованной литературы и ранее неизвестных архивных документов, на многочисленных примерах комплексно исследуется массовый героизм белорусского народа на фронтах войны, раскрывается самоотверженная борьба патриотов в рядах партизан и подполья, участие белорусов и уроженцев республики в европейском движении Сопротивления и в составе войск антигитлеровской коалиции, героический труд в советском тылу и в восстановлении разрушенной войной экономики, социальной сферы, науки и культуры. Адресуется специалистам-историкам, обществоведам, преподавателям и студентам, а также всем читателям, интересующимся историей Великой Отечественной войны.
Літвін, A.M. Савецкія святы і партызанскія парады на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны / Soviet holidays and partisan parades on the territory of Belarus during the Great Patriotic War / А.М. Літвін. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2020. — 152 с.: іл. — (Беларусь панятае: у імя жыцця і міру).
Багата ілюстраванае выданне ўпершыню распавядае аб такой унікальнай з’яве ў гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, як святкаванне савецкіх свят, прысвечаных дзяржаўным і рэвалюцыйным датам, у партызанскіх атрадах і партызанскіх зонах, а таксама правядзенне партызанскіх парадаў на тэрыторыі Беларусі, вызваленай ад гітлераўскіх захопнікаў. Асаблівая ўвага нададзена партызанскім парадам у Мінску і ў абласных цэнтрах Беларусі, якія адбыліся летам 1944 года. Кніга, падрыхтаваная ў рамках усебеларускай акцыі «Беларусь памятае», прадстаўляе цікавасць для гісторыкаў, навуковых і музейных работнікаў, даследчыкаў, выкладчыкаў вышэйшых і сярэдніх навучальныхустаноў, а таксамаўсіх, хто цікавіцца нацыянальнай гістарычнай спадчынай.
Коваленя, А. А. С верой в Победу: Беларусь в Великой Отечественной войне: 100 вопросов и ответов / А. А. Коваленя, Б. Д. Долготович, Д. Н. Хромченко. — 3-е изд. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 215 с.
В издании освещены важнейшие военно-политические события, которые происходили на фронтах Великой Отечественной и Второй мировой войн, всенародный характер антигерманского сопротивления в тылу немецко-фашистских захватчиков, приведены многочисленные примеры героизма, мужества и самопожертвования представителей советского народа, а также белорусов и уроженцев Беларуси, показан вклад белорусского народа в Победу над коварным врагом. В книге использованы многие ранее неизвестные архивные документальные материалы и опубликованные источники, а также подобран интересный ряд иллюстраций. Рассчитана на широкий круг читателей, интересующихся историей Великой Отечественной войны.
Лысенко, П.Ф. Материальная культура городов Туровской земли (Х–ХIII вв.) / П. Ф. Лысенко ; Национальная академия наук Беларуси, Институт истории. — Минск: Беларуская навука, 2020. — 179 с.
Монография обобщает материалы по экономическому развитию древнейших городов Туровской земли в Х–ХIII вв., выявленные археологическими исследованиями центральной и южной Беларуси (Туров, Пинск, Берестье, Давыд-Городок, Клецк, Слуцк, Рогачёв, Мозырь). Многолетние исследования широкой площадью создали новую убедительную базу для высокой оценки уровня экономического развития южных и центральных районов современной Беларуси, ставшей основой политического, социального и культурного развития Туровской земли. Предназначена научным сотрудникам, преподавателям и студентам учреждений высшего образования, всем интересующимся историей Беларуси.
Шклоў і Шклоўскі раён: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі ; уклад. А. Б. Доўнар ; навук. рэд. В. Ф. Голубеў. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 306 с. : іл. – (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі).
Зборнік навуковых артыкулаў уключае матэрыялы, прысвечаныя праблемам палітычнай, сацыяльнай, эканамічнай і культурнай гісторыі Шклова і Шклоўскага раёна. Артыкулы прайшлі апрабацыю на Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Адрасуецца даследчыкам, студэнтам, краязнаўцам, усім тым, хто цікавіцца рэгіянальнай гісторыяй Беларусі.
Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны) : пособие для учреждений общ. сред. образования с бел. и рус. языками обучения / А.А. Коваленя [и др.] ; под ред. А.А. Ковалени. — Минск : Изд. центр БГУ, 2020. — 231 с. ил., карт.

В учебном пособии освещается история Второй мировой и Великой Отечественной войн; подробно рассматриваются события, происходившие на территории Беларуси. Книга содержит богатый фактологический, документальный и иллюстративный материал. Рекомендуется учащимся старших классов, а также широкому кругу читателей.

30012014-1 Смольянинов, М. М. Беларусь в Первой мировой войне 1914–1918 гг. / М. М. Смольянинов. — 3-е изд. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 493 с., [16] л. ил.

В монографии освещаются вопросы мобилизации в белорусских губерниях, формирования новых частей действующей армии и дружин государственного ополчения, эвакуации и беженства и др. Также впервые в историографии комплексно изложены итоги более глубокого исследования таких вопросов, как отступление российских войск на белорусские земли и сражения здесь в 1915 г., проведение наступательных (Нарочской и Барановичской) операций в 1916 г. и летнего наступления в районе Крево в 1917 г., а также повествуется об условиях заключения Брест-Литовского мирного договора, оккупационной политике германского военного руководства, о положении мирного населения и его сопротивлении оккупационному режиму на территории Беларуси.

30012014-1 Беларуская Народная Рэспубліка ў гісторыі беларускай нацыянальнай дзяржаўнасці: зб. арт. / уклад. С. А. Траццяк; рэдкал.: А. А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 222 с.

У артыкулах зборніка аналізуюцца розныя аспекты палітычных падзей 1917–1925 гг. і абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі, якое аказала значны ўплыў на ход і характар працэсу станаўлення нацыянальнай беларускай дзяржаўнасці ў XX ст. Большая частка матэрыялаў уводзіцца ў навуковы ўжытак упершыню. Выданне разлічана на даследчыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і ўсіх, хто цікавіцца гісторыяй Беларусі.

30012014-1 Жизнь и деятельность академика Е. Ф. Карского: сб. док. и материалов. В 2 ч. Ч. 1. Проблемы истории и культуры Беларуси в документальном наследии Е. Ф. Карского. Материалы семьи / сост. части А. В. Унучек [и др.]; отв. ред. Л. Д. Бондарь [и др.] ; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории, Санкт-Петерб. ф-л Арх. Рос. акад. наук. — Минск : Беларуская навука, 2020. — 442 л.

В сборник включены документы и материалы, освещающие проблемы истории и культуры Беларуси в документальном наследии выдающегося белорусоведа академика Е. Ф. Карского (1860–1931). Основу сборника составляют документы и материалы из Санкт-Петербургского филиала Архива Российской академии наук. Представлены также документы и материалы из Национального исторического архива Беларуси, Национального архива Беларуси, Белорусского государственного архива-музея литературы и искусства. Большинство документов впервые вводятся в научный оборот и отражают сложный процесс становления белорусоведения как науки, формирования представлений о пределах распространения белорусского языка, границах Беларуси и других важных аспектах национального вопроса. Для всех, кто интересуется историей и культурой Беларуси.

30012014-1 Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх! Кн. 1 / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; склад.: А. М. Літвін, А. А. Крыварот, К. Д. Ганчарэнка ; рэдкал.: А. А. Каваленя (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск : Беларуская навука, 2020. — 451, [1] с. : іл.

У выданні прадстаўлены ўспаміны і дакументальныя матэрыялы, сабраныя ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі ў рамках ініцыяванай Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі ўсебеларускай акцыі «Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх!». Разлічана на шырокае кола чытачоў: прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў устаноў вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, настаўнікаў агульнаадукацыйных устаноў, студэнцкую і вучнёўскую моладзь, рэкамендаваны для выкарыстання ў навукова-даследчай рабоце і навучальным працэсе.

30012014-1 Актуальные проблемы истории и культуры: зб. навук. арт. / Склад.: А.У. Мацук, Р. Юргайціс. Вып. 2. Парламентарызм у Вялікім Княстве Літоўскім у XVIII стагоддзі. — Мінск: Беларус. навука, 2020. — 361 с.

У зборніку разгледжаны пытанні, звязаныя з парламентарызмам у Вялікім Княстве Літоўскім у XVIII ст. Змешчаны артыкулы вядучых беларускіх, літоўскіх і польскіх гісторыкаў, якія даследуюць функцыянаванне парламенцкіх інстытутаў у Княстве ў XVIII ст., а таксама падрабязна распавядаюць пра парламентарыяў і паказваюць парламенцкую практыку ў Вялікім Княстве Літоўскім у XVIII ст. Разлічана на прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў, студэнтаў і настаўнікаў.

30012014-1 Республика-партизанка. К 75-летию Победы в Великой Отечественной войне. Изд. 2-е, доп. и испр. / отв. ред. С. Л. Кандыбович, В. В. Данилович, О. В. Солопова. — М: Студия «Этника» (ИП Трошков А. В.), 2020. — 480 с., 32 ил.

Работа подготовлена к 75-летию Победы советского народа в Великой Отечественной войне. В книге собраны статьи российских и белорусских историков о партизанском движении на территории Белоруссии в годы Великой Отечественной войны; воспоминания партизанов и подпольщиков, членов их семей, документы и материалы из личных архивов ветеранов, государственных и общественных деятелей БССР, раскрывающие неизвестные ранее имена и факты о Великой Отечественной войне 1941–1945 гг. Основная цель издания — сохранение памяти о Великой Победе советского народа над немецко-фашистскими захватчиками, в том числе о роли партизанского освободительного движения, о боевом братстве народов СССР, отстоявших свою свободу. Книга предназначена для специалистов историков и широкого круга читателей — всех интересующихся историей и судьбой своей Родины.

30012014-1 Актуальные вопросы антропологии: Сборник научных трудов. — Вып. 15. — Минск: Беларус. навука, 2020. — 408 с.

В сборник вошли работы, отражающие современное состояние антропологической науки, ее важнейшие направления и тенденции развития. Диапазон проблем, затронутых в статьях исторического и биологического разделов, достаточно широк. Результаты исследований помимо теоретических аспектов включают вопросы прикладного характера, в частности спортивной антропологии, морфофункциональные и конституциональные особенности изменчивости человека. Предназначен для специалистов различных областей знаний — антропологов, историков, философов, психологов, педагогов, биологов, медиков, а также для широкого круга читателей.

30012014-1 Метрыка Вялікага Княства Літоўскага. Кніга 35 (1551–1558): кніга запісаў № 35 (копія канца XVI ст.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут гісторыі; падрыхтаваў А.А. Мяцельскі. — Мінск: Беларуская навука, 2020. — 538 с.

Кніга Метрыкі ВКЛ № 35 з’яўляецца ўнікальнай гістарычнай крыніцай, якая ўтрымлівае комплекс дакументаў па гісторыі асноўных рэгіёнаў Вялікага Княства Літоўскага — Беларусі, Літвы, Украіны, Падляшша. У ёй запісаны разнастайныя дакументы, якія асвятляюць сацыяльныя, палітычныя, царкоўна-рэлігійныя працэсы, заканадаўчую дзейнасць вярхоўнай улады, феадальнай гаспадаркі ў 1551–1558 гг. Матэрыялы кнігі праліваюць святло на дзейнасць канцылярыі ВКЛ, дазваляюць прасачыць развіццё шляхецкага землеўладання, дапоўніць даныя па генеалогіі беларускіх шляхецкіх родаў і маюць вялікае значэнне для вывучэння гісторыі беларускіх гарадоў і сёлаў. Кніга Метрыкі ВКЛ № 35 уводзіць у навуковы ўжытак новыя дакументы, невядомыя дагэтуль шырокаму колу даследчыкаў, і будзе карыснай для гісторыкаў, прававедаў, архівістаў, дакументазнаўцаў, мовазнаўцаў, усіх, хто цікавіцца гісторыяй старажытнай Беларусі.

30012014-1 История Великой Отечественной войны: очерки совместной истории. Учебное пособие. Вып. 1: Начало Второй мировой войны / Под ред. А. А. Ковалени, Е. И. Пивовара. — Минск: Научный мир, 2020. — 144 с. — (Россия и Беларусь: страницы общей истории)

Пособие является результатом работы белорусских и российских историков в рамках масштабного проекта подготовки цикла совместных учебных пособий «Россия и Беларусь: страницы общей истории». В книге раскрываются подходы российских и белорусских историков к предпосылкам и причинам, характеру и ходу Второй мировой и Великой Отечественной войны, вкладу народов Советского Союза в общую победу. Пособие предназначено прежде всего для учителей истории Беларуси и России, но также представляет интерес для преподавателей исторических и других гуманитарных дисциплин в вузах, школьников и студентов, соотечественников, проживающих за рубежом, может быть использовано при преподавании истории в других странах СНГ. Настоящее издание пособия для удобства использования разделено на серию отдельных выпусков, каждый из которых содержит от одного до двух тематических разделов. Первый выпуск пособия содержит тематические разделы, посвященные предпосылкам и причинам Второй мировой войны, а также ее начальному периоду.

30012014-1 Россия и белорусские земли в XVII–первой половине XVIII в.: сборник документов. Т. I: 1619–1663 гг. / Составители: Е. Н. Горбатов, А. Б. Довнар, Ю. М. Эскин. М., Древлехранилище, 2020. — 428 с.

Данный сборник является возобновлением совместной программы по подготовке серии сборников документов, начатой в 1980-е гг. и названной тогда «Социально-политическая борьба народных масс Белоруссии». Предполагалось трехтомное издание. Первый том был составлен из документов белорусских архивов и издан (Социально-политическая борьба народных масс Белоруссии: сборник документов и материалов: в 3 т. Т. 1: Социально-политическая борьба народных масс Белоруссии, конец XIV в. — 1648 г. / сост. 3. Ю. Копысский и др. Минск, 1988). Планировался и был подготовлен в ЦГАДА второй том (1648-1667 гг.), но его издание не было осуществлено. Согласно новой программе особое внимание уделено материалам о повседневной жизни простых людей российско-литовского порубежья, их работе, быте, торговле, взаимоотношениям со светскими и церковными властями России и Речи Посполитой. Предполагается публикация следующих томов, в частности о белорусских воинских формированиях в составе царских войск в начале «Потопа» и о положении на белорусских землях в к. XVII — нач. XVIII в. При подборке документов в настоящее время том был кардинально переработан, количество документов увеличено вдвое. Предназначен для историков, краеведов и всех, интересующихся историей России и Великого княжества Литовского.