Publications 2022 г.

Чикалова И.Р. (Не)забытая война: Первая мировая война в документах, публицистике, воспоминаниях и исследованиях современников (1914–1941): Монография. — Минск: Беларуская навука, 2022. — 426 с.
В монографии Первая мировая война предстает сквозь призму оценок и восприятия событий, связанных с ней, ее современниками — журналистами, учеными, виднейшими политиками, военными всех рангов (от рядовых солдат до командующих фронтами), оставившими в дневниках и мемуарах свидетельства пережитого. Война показана как объект тщательного анализа со стороны гражданских и военных специалистов. Военные и межвоенные годы явились важнейшим этапом накопления и обнародования источников разных типов и видов, заслуживающих включения в современный научный оборот и работу по мемориализации «забытой» войны. Рассчитана на историков, преподавателей и студентов и всех, кто интересуется историей Первой мировой войны.
Белорусский исторический обзор. — №1. — 2022. — 239 с.
Скачать в PDF-формате
Інстытут беларускай культуры: 1922–1928 гг. / У. Р. Гусакоў [і інш.] ; рэдкал.: У. Р. Гусакоў [і інш.] ; Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. — Мінск : Беларуская навука, 2022. — 223 с. : іл.
Выданне падрыхтавана ў рамках святкавання 100-годдзя з дня заснавання Інстытута беларускай культуры. Яно знаёміць чытача з даследаваннямі, якія распрацоўваліся ў Інстытуце беларускай культуры і ў далейшым былі пакладзены ў аснову нацыянальных навуковых школ. Кніга цалкам пабудавана на базе першакрыніц, у ёй упершыню публікуюцца многія дакументы, якія захоўваюцца ў фондах Цэнтральнага навуковага архіва НАН Беларусі. Для навуковых супрацоўнікаў, а таксама тых, кто цікавіцца гісторыяй беларускай навукі і культуры.
Воронкова, И. Ю. Беларусь и Китай: общие страницы военной истории (1921–1960 гг.) / И. Ю. Воронкова. — Минск: Беларуская навука, 2022. — 430 с.
В центре внимания находится вопрос о месте и роли представителей белорусского народа и военнослужащих Белорусского военного округа в событиях вокруг Дальневосточного геополитического региона на протяжении четырёх сложнейших десятилетий мировой истории. В книге упомянуты более 300 соотечественников, имевших к этим событиям непосредственное отношение. Впервые некоторые аспекты темы были рассмотрены автором в монографии «Военные конфликты на Дальнем Востоке и Беларусь : 1921–1941 гг.» (2015). Первая часть настоящей книги, переработанная и дополненная, возвращает читателей к военным проблемам 1920–1930-х годов. Вторая касается периода 1941–1960 гг. в контексте китайского вектора внешней политики Советского Союза и ее трансляции на историю Беларуси XX столетия. Адресуется широкому кругу читателей.
Актуальные проблемы истории и культуры: зб. навук. арт. / Склад.: А.А. Скеп’ян. Вып. 3. Вялікае Княства Літоўскае: заканадаўчае забеспячэнне дзяржаўнага суверэнітэту. — Мінск: Беларус. навука, 2022. — 491 с.
Зборнік уключае навуковыя артыкулы, прысвечаныя праблемам палітычнай гісторыі ВКЛ, а менавіта пытанням дзяржаўнага будаўніцтва, фарміравання некаторых дзяржаўных інстытутаў, заключэння міждзяржаўных уній, змен прававой сістэмы. Артыкулы прайшлі апрабацыю на міжнародных навуковых канферэнцыях. Рэкамендуецца для даследчыкаў, студэнтаў, краязнаўцаў, усіх, хто цікавіцца рэгіянальнай гісторыяй Беларусі.
Каплиев, А. А. Становление советского здравоохранения на территории Беларуси в 1917–1921 гг. / Алексей Каплиев. — Минск : Беларуская навука, 2022. — 559 с.
Издание характеризует процесс становления и развития советского здравоохранения на территории Беларуси в контексте изменений социально-экономического положения и политических сдвигов 1917–1921 гг. Показано влияние революционных потрясений, боевых действий польско-советской войны и преобразований большевиков начала 1920-х годов на состояние медицинского обслуживания населения Беларуси. Раскрыта сущность большевистского видения организации здравоохранения, ее теоретические основы и особенности их практической реализации на территории Беларуси в изученный период. Адресовано историкам, преподавателям, аспирантам, магистрантам и студентам высших учебных заведений, краеведам, а также медицинским работникам и всем, кто интересуется историей Беларуси.
Матэрыялы па археалогіі Беларусі / Гал. рэд.: В.М. Ляўко. — Вып. 32. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 253 c.
У чарговым выданні Інстытута гісторыі НАН Беларусі прадстаўлены навуковыя артыкулы і матэрыялы, прысвечаныя палявым палявым дасдедаванням археалагічных помнікаў перыяду каменнага і бронзавага вякоў, жалезнага веку, Сярэдневякоўя, Новага і Навейшага часу. Зборнік навуковых прац разлічаны на археолагаў, гісторыкаў, краязнаўцаў, музейных работнікаў, настаўнікаў і ўсіх тых, хто любіць старажытную гісторыю, цікавіцца матэрыяльнай і духоўнай культурай нашых далёкіх продкаў.
Плавінскі, М. А. Славянскія пахавальныя помнікі Верхняга Павілля эпохі Сярэднявечча: матэрыялы і даследаванні / М. А. Плавінскі. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 243 с. (Выданне падрыхтавана аўтарам у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі і ў Інстытуце падрыхтоўкі навуковых кадраў НАН Беларусі)
Кніга прысвечана вывучэнню славянскіх пахавальных помнікаў Верхняга Павілля эпохі Сярэднявечча. Выданне складаецца з двух узаемазвязаных блокаў. Першы і асноўны прысвечаны публікацыі матэрыялаў раскопак курганных могільнікаў Мілты, Нагаўкі і Навасёлкі і аналізу пахавальных традыцый насельніцтва, якое пакінула гэтыя некропалі. Другі блок утрымлівае тры нарысы, прысвечаныя даследаванню асобных пытанняў вывучэння пахавальнага абраду і інвентару славянскага насельніцтва Верхняга Павілля. Разлічана на археолагаў, гісторыкаў, музейных супрацоўнікаў, краязнаўцаў і ўсіх, хто цікавіцца старажатнай і сярэднявечнай гісторыяй Беларусі.
Актуальные проблемы международных отношений и дипломатии: материалы VI Международной научно-практической’ конференции, Витебск, 19-20 мая 2022 г. / Витеб. гос. ун-т ; редкол.: А.П. Косов (гл. ред.) [и др.]. — Витебск: ВГУ имени П.М. Машерова, 2022. — 346 с.
В научном издании содержатся материалы докладов, посвященные актуальным проблемам международных отношений и дипломатии с древности до наших дней. Сборник адресуется исследователям, преподавателям, экспертам, аспирантам, студентам и всем, кто интересуется историей и современным состоянием международных отношений, внешней политики и дипломатии. Материалы докладов публикуются в авторской редакции. Мнения авторов могут не совпадать с мнением редколлегии.
Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх! Кн. 1 / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; склад.: А. М. Літвін, А. А. Крыварот, К. Д. Ганчарэнка; рэдкал.: А. А. Каваленя (гал. рэд.) [і інш.]. — 2-е выд. — Мінск : Беларуская навука, 2022. — 451 с.
У выданні прадстаўлены ўспаміны і дакументальныя матэрыялы, сабраныя ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі ў рамках ініцыяванай Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі ўсебеларускай акцыі «Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх!». Разлічана на шырокае кола чытачоў: прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў устаноў вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, настаўнікаў агульнаадукацыйных устаноў, студэнцкую і вучнёўскую моладзь, рэкамендаваны для выкарыстання ў навукова-даследчай рабоце і навучальным працэсе.
Беларусь в пламени Первой мировой войны: сб. науч. ст. / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории; сост. М. М. Смольянинов; редкол.: А. А. Коваленя (гл. ред.) [и др.]. — Минск : Беларуская навука, 2022. — 375 с.
Основу сборника составляют научные статьи — доклады и сообщения историков Беларуси, России и Азербайджана на Международной научной конференции «Беларусь в пламени Первой мировой войны», которая прошла 25–26 октября 2018 г. В них освещен широкий круг вопросов о боевых действиях, миграции, социально-экономической, политической и хозяйственной жизни населения на территории Беларуси в период Великой войны, а также о сохранении исторической памяти. В приложение включены письма солдат русского Западного фронта и обзоры военных цензоров переписки фронтовиков с «тылом» и наоборот, что выделяет данное издание среди подобных. Рассчитано на ученых-историков, аспирантов, преподавателей и студентов вузов, учителей, всех, кто интересуется историей Первой мировой войны.
Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх! Кн. 2 / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі ; склад.: А. М. Літвін [і інш.] ; рэдкал.: А. А. Каваленя (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 455 с.
У выданні прадстаўлены ўспаміны і дакументальныя матэрыялы, сабраныя ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі ў рамках ініцыяванай Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі Усебеларускай акцыі «Народны летапіс Вялікай Айчыннай вайны: успомнім усіх!». Дадзеная кніга з’яўляецца другой з цыкла кніг. Разлічана на шырокае кола чытачоў: прафесійных гісторыкаў, выкладчыкаў вышэйшых навучальных устаноў і сярэдніх школ, студэнцкую і вучнёўскую моладзь, рэкамендуецца для выкарыстання ў навукова-даследчай рабоце і навучальным працэсе.
Гісторыка-культурная спадчына Лідчыны: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: К.В. Сыцько, А.Б. Доўнар; рэдкал.: В. Л. Лакіза (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 238 с. — (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі).
У зборніку змешчаны вынікі даследаванняў, прысвечаных гісторыі горада Ліды Гродзенскай вобласці і Лідскага краю. Адрасаваны вучоным, студэнтам, настаўнікам, краязнаўцам і ўсім тым, хто зацікаўлены ў вывучэнні гісторыі Беларусі.