Мядзведзева Вольга Уладзіміраўна

старший научный сотрудник
Центрального научного архива НАН Беларуси,
кандидат исторических наук

Тел.: (+375 17) 284-28-89
E-mail: olgamedv@tut.by

Родилась в 1962 г. в д. Осиновка Мстиславского района Могилевской области. В 1991 г. окончила исторический факультет Белорусского государственного университета, в 2004 г. – аспирантуру Ин-та истории НАН Беларуси по специальности «археология». В 2009 г. защитила кандидатскую диссертацию по теме: «Вырабы касцярэзнай вытворчасці з тэрыторыі Полацкай зямлі IX–XIII вв. (тэхналогія, тыпалогія, храналогія)».

Трудовая деятельность:
С 1986 г. работает в Институте истории НАН Беларуси.
С 2014 г. – старший научный сотрудник Центрального научного архива (ЦНА) НАН Беларуси.

Сфера научных интересов:

  • изучение косторезного ремесла на территории Беларуси в средневековый период (ІХ–ХVІІІ стст.);
  • исследование материальной и духовной культуры средневекового населения на территории Беларуси;
  • изучение вопросов истории развития белорусской археологической науки;

Публикации
Автор свыше 120 научных, научно-популярных, информационных и энциклопедических публикаций, в т. ч.: 5-ти монографий (из них 3 в соавторстве) и 6-ти информационных изданий.

Монографии:

  • Сярэдневяковыя шахматы Беларусі (гісторыка-археалагічнае даследаванне). – Мінск: Інстытут гісторыі НАН Беларусі, 2005. – 82 с., іл.
  • Касцярэзная вытворчасць Полацкай зямлі ІХ–ХІІІ стст. – Мінск: Беларус. навука, 2013. – 236 с.: іл.

  • Раздел в монографии:

    • Перечень отчетов по исследованиям Витебска (Архив археологической научной документации Института истории Национальной академии наук Беларуси) // О. Н. Левко. Витебск (Древнейшие города Беларуси). – Минск: Беларус. навука, 2010. – С. 318–322.


    Разделы в коллективных монографиях:

    • Белавежская пушча: вытокі запаведнасці, гісторыя і сучаснасць / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; рэдкал. А. А. Каваленя (старш.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская навука, 2009. – 455 с.
    • Полоцк: Полоцк и Полоцкое княжество (земля) в IX–XIII вв., летопись древних слоев, Полоцк и его округа в XIV–XVIII вв., ремесло, денежное обращение и торговые связи Полоцка в средневековье (по данным археологии, нумизматики и письменных источников), культура и просвещение в средневековом Полоцке / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. – Минск: Беларуская навука, 2012. – 743 с.: ил. – (Древнейшие города Беларуси).
    • Друцк: Друцк и Друцкая волость (княжество) в ІХ–ХІІ вв., летопись древних слоев, князья Друцкие и их владения в ХІІІ–ХVIII вв., ремесло, промыслы, торговля (по данным археологии, нумизматики, письменных источников), памятники архитектуры и объекты туризма / Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т истории. – Минск: Беларуская навука, 2014. – 619 [5] с.: ил. – (Древнейшие города Беларуси).


    Информационные издания:

    • Георгій Васільевіч Штыхаў. (Да 75-годдзя з дня нараджэння) / Укладальнікі Л. У. Калядзінскі, В. У. Мядзведзева. – Мінск, 2002. – 89 с. – (Біябібліяграфія вучоных Беларусі).
    • Археалогія Беларусі: каталог архіўных навуковых матэрыялаў (1924–2007). У 3 ч. Ч. І. Каменны і бронзавы вякі / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; складальнік В. У. Мядзведзева. – Мінск: Беларуская навука, 2009. – 135 с.
    • Археалогія Беларусі: каталог архіўных навуковых матэрыялаў. У 3 ч. Ч. 2 (1936–2009). Жалезны век і ранняе сярэднявечча / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; складанне, анатацыі В. У. Мядзведзева. – Мінск: Беларуская навука, 2012. – 187 с.
    • Георгій Васільевіч Штыхаў: да 85-годдзя з дня нараджэння / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад. В. У. Мядзведзева; навук. рэд. А. А. Каваленя. – Мінск: Беларуская навука, 2012. – 95 с. – (Біябібліяграфія вучоных Беларусі).
    • Пётр Фёдаравіч Лысенка: да 85-годдзя з дня нараджэння / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; уклад.: Н. М. Дубіцкая, В. У. Мядзведзева. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 99 с. – (Біябібліяграфія вучоных Беларусі).
    • Археалогія Беларусі: каталог архіўных навуковых матэрыялаў. У 3 ч. Ч. ІІІ (1923–2015). Сярэднявечны перыяд і Новы час / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі; склад. і аўт. анат. В. У. Мядзведзева, К. А. Мядзведзеў. – Мінск: Беларуская навука, 2018. – 491 с.


    Автор идеи, составитель и научный редактор сборника:

    • Гісторыя і археалогія гарадзішча Маскавічы: зб. навук. артыкулаў у гонар Людмілы Уладзіміраўны Дучыц / Уклад. В. У. Мядзведзева, Э. А. Ляшкевіч; навук. рэд. В. У. Мядзведзева. – Рыга: Інстытут беларускай гісторыі і культуры, 2013. – 386 с., іл.


    Одна из составителей научного сборника:

    • Матэрыялы па археалогіі Беларусі / Нац. акадэмія навук Беларусі, Ін-т гісторыі / Уклад.: А. М. Мядзведзеў, В. У. Мядзведзева; навук. рэд. А. М. Мядзведзеў. – Мінск: Беларуская навука, 2017. – Вып. 28: Вынікі даследаванняў першабытных і сярэдневяковых старажытнасцей Беларусі (памяці Таццяны Мікалаеўны Каробушкінай). – 292 с., іл.


    Важнейшие научные статьи:

    • Касцяныя вырабы з сярэднявечных гарадоў (па матэрыялах раскопак М. А. Ткачова) // Castrum, urbis et bellum. Зборнік навуковых прац. – Баранавічы, 2002. – С. 272–285.
    • Рамесныя касцярэзныя майстэрні ХІІ–ХVІІІ стст. // Романовские чтения. Матер. Межд. науч. конф. – Могилев, 2005. – С. 172–175.
    • Сярэдневяковыя шашкі Беларусі (па матэрыялах археалагічных даследаванняў) // Гіст.-археал. зб. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. – Вып. 22. – Мінск, 2006. – С. 187–200.
    • Хрысціянскія рэліквіі сярэдневякоўя (па матэрыялах касцярэзнай вытворчасці) // Беларусь: государство, религия, общество. Матер. Межд. науч.-практ. конф. – Минск, 2008. – С. 131–137.
    • Археалагічная навука Беларусі ў датах і лічбах // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. – Мінск, 2010. – Вып. 19. – С. 238–243.
    • Костяные изделия Туровской земли, Понеманья и Поднепровья, как составляющая часть материальной культуры территории Беларуси IX–XVIII вв. // Основные итоги археологических исследований на территории Беларуси в 2006–2010 годах / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск, 2011. – С. 154–162.
    • Культура сярэдневяковага насельніцтва Полацка (на аснове касцярэзнай вытворчасці) // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. – Мінск, 2011. – Вып. 21. – С. 225–231.
    • Гістарыяграфія развіцця беларускай археалагічнай навукі // Институт белорусской культуры и становление науки в Беларуси. К 90-летию создания Института белорусской культуры: Матер. Межд. науч. конф. – Мінск, 2012. – С. 586–593.
    • Матэрыяльная культура Мінска ХІ–ХVIII стст. (касцярэзны аспект) // Гіст.-археал. зб. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск, 2012. – Вып. 27. – С. 297–324.
    • Гісторыя археалагічнага даследавання Полацка // Полацк у гісторыі і культуры Еўропы: Матэр. Міжн. навук. канф. – Мінск, 2012. – С. 364–372.
    • Гісторыя археалагічнага даследавання Мінска // Мінск і мінчане: дзесяць стагоддзяў гісторыі. Крыніцы па гісторыі горада. Сацыяльныя структуры і паўсядзённасць (да 945-годдзя Мінска): зб. навук. арт. – Мінск, 2012. – С. 11–20.
    • Касцярэзнае рамяство гарадзішча Маскавічы // Гісторыя і археалогія гарадзішча Маскавічы: зб. навук. артыкулаў у гонар Людмілы Уладзіміраўны Дучыц. – Рыга, 2013. – С. 149–182.
    • Актуальныя праблемы захавання і выкарыстання археалагічных помнікаў Беларусі // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў: У 5 ч. – Ч. 5: Праблемы захавання і папулярызацыі культурнай спадчыны. – Мінск, 2013. – С. 94–99.
    • Старажытная музычная культура Беларусі (паводле археалагічных дадзеных) // Acta аrchaeologica Albaruthenica. – Vol. IX (Вып. 9) / Уклад. М. А. Плавінскі, В. М. Сідаровіч. – Мінск, 2013. – С. 150–165.
    • Вырабы касцярэзнага рамяства ІХ–ХІ стст. на тэрыторыі Беларусі як гістарычная крыніца (па матэрыялах аднабаковых грабянёў) // МАБ. – Мінск, 2014. – Вып. 25. – С. 113–123.
    • Гісторыя і гістарыяграфія навуковай дзейнасці А. М. Ляўданскага // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. – Мінск, 2015. – Вып. 26. – С. 5–14.
    • Касцярэзная вытворчасць горада Браслава і яго акругі ў ІХ–XVIIІ стст. // Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі. Браслаўскія чытанні (да 950-годдзя горада Браслава). – Мінск, 2016. – С. 54–77.
    • Уклад у беларускую культуру выпускнікоў Маскоўскага археалагічнага інстытута і яго філіялаў у Смаленску і Віцебску // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Матэр. VI Міжн. навук.-практ. канф. – Мінск, 2016. – Вып. 6. – С. 698–702. (сааўт. С. В. Віцязь, Л. У. Дучыц).
    • Асаблівасці матэрыяльнай культуры сярэднявечнага насельніцтва Беларусі: на прыкладзе касцярэзнай вытворчасці // Першы міжнародны навуковы кангрэс беларускай культуры: зборнiк матэрыялаў / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. – Мінск, 2016. – С. 167–170.
    • Жанчыны ў беларускай археалогіі ХVIII – першай паловы ХХ стст. // Матэрыялы па археалогіі Беларусі. – Мінск, 2017. – Вып. 28. – С. 26–34 (сааўт. С. П. Віцязь, Л. У. Дучыц).
    • The Spread of Chess in Medieval Belarus // The Cultural Role of Chess in Medieval and Modern Times. 50th Anniversary Jubilee of the Sandomierz Chess Discovery / Bibliotheca Fontes Archaeologici Posnanienses. Vol. 21. – Poznań, 2018. – S. 113–132.
    • Касцярэзнае рамяство Полацка ў познім сярэднявеччы (XIV–XVIII стст.) // Беларускае Падзвінне: вопыт, методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зб. навук. арт. – Наваполацк, 2018. – С. 78–92.
    • З гісторыі археалагічнага вывучэння Свіслаччыны ў ХІХ–ХХІ стст. // Мінулае і сучаснасць Свіслацкага краю: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі. – Мінск, 2018. – (Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі). – С. 14–37 (сааўт. В. Л. Лакіза).
    • Наукові взаємозв’язки білоруських та украïнських археологів у XIX–XX стст. // Вісник НАН України. – Киïв, 2019. – № 3. – С. 71–78. – 0,5 д. а. (сааўт. С. П. Віцязь, Л. У. Дучыц).