Шадыра Вадзiм Iосiфaвiч

ведущий научный сотрудник аддзела захавання и выкарыстання археалагiчнай спадчыны,
кандидат исторических наук

Тел.: (+375 17) 294-90-93,
E-mail: v.shadyro@gmail.com

Родился в 1947 г. в г. Печора, Республика Коми, Россия. В 1972 г. окончил Белорусский государственный университет. В 1981 защитил кандидатскую диссертацию “Племена днепро-двинской культуры Белорусского Подвинья (VIII–VII вв. до н.э. – IV-V в. н.э.).” (научный руководитель – Г.В. Штыхов). В 2003 г. защитил докторскую диссертацию “Беларускае Падзвінне ў эпоху жалеза і ранняга сярэднявечча ” (не утверждена ВАК).

Трудовая деятельность:
С 1974 г. работает в Институте истории. До этого работал в Минском областном краеведческом музее (г.Молодечно), Национальном историческом музее РБ (Минск).

Сфера научных интересов:

  • археологическое исследование памятников железного века и раннего средневековья бассейна Западной Двины и Верхнего Поднепровья;
  • изучение этно-культурной истории населения Центральной и Северной Беларуси в эпоху железа и раннего средневековья.

Публикации:
Автор более 200 научных работ, из них:
Один из авторов «Археалогіі Беларусі» (т. 2, 1999 г.) і “Гісторыі Беларусі” (т.1, 2000).
Монографии:

  • Ранний железный век северной Белоруссии. – Мн., 1985.
  • Беларускае Падзвінне (І тысячагоддзе н.э.). – Мн., 2006.

Важнейшие научные статьи:

  • Гарадзішчы ранняга жалезнага веку на поўначы Беларусі // Весці АН БССР. Сер. грам. навук. – 1979. – № 5.
  • Скотоводство и земледелие в раннем железном веке на севере Белоруссии // Древности Белоруссии и Литвы. – Мн., 1982.
  • О железном веке северной Белоруссии // Древнерусское государство и славяне. – Мн., 1983.
  • Фіна-угры, балты і славяне на поўначы Беларусі ў I тыс. н.э.// Весці АН Беларусі. Сер. Гуманіт. Навук. – 1993. – №3.
  • Вялікае перасяленне народаў і крывічы // ГАЗ. Мінск, 1995. – №7.
  • Да пытання аб ролі еўрапейскіх этнакультурных працэсаў I тыс. н.э. у этнагенезе беларусаў // Славяне и их соседи (археология, нумизматика и этнология): сб., посвящ. 70-летию Э. М. Загорульского. Минск: Веды, 1998. – С. 86-90.
  • Белорусско-литовско-латышское порубежье в эпоху железа и раннего средневековья (этнокультурные аспекты) // Iš baltų kulturōs istorijos.- Vilnius, 2000.
  • Городище и селище Прудники // Lietuvos archeologija. – Vilnius, 2001. – № 21. – С. 267–274.
  • Банцараўская і тушамлінская культуры: агульнае і рознае ( да пастаноўкі паблемы) // ГАЗ. Мінск, 2002. №17.
  • Гарадзішча Клішына (“Выспянская Гара”) Крупскага раёна // ГАЗ. Мінск, 2004. №18.
  • Балто-славянские этногруппировки на территории Белорусского Подвинья во второй половине I тысячелетия н.э. (лингво-археологический аспект) // Acta Baltico-Slavica. Warszawa, 2006. Vol.30.
  • Локальные изменения в материальной культуре населения Белорусского Подвинья в эпоху Великого переселения народов / Древняя история Восточной Европы: сб., посвящ. 80-летию проф. Э.М. Загорульского. Минск, 2009.
  • Культурно-региональные особенности населения белорусской части бассейна Западной Двины (Даугавы) в раннем средневековье. Балто-славянские культурные связи. Riga, 2009, p.407-417.
  • Да пытання аб славянскім рассяленні на тэрыторыі Беларускага Падзвіння //ГАЗ. Мінск, 2011. № 26.
  • О религиозной символике на балтских поселениях Северной Беларуси в эпоху железного века (лит. язык) // Sakralieji baltų kultūros aspektai. Vilnius. 2012, p.265–272.
  • Аб культуры смаленска-полацкіх доўгіх курганоў у Паўночнай Беларусі // Полацк у гісторыі і культуры Еўропы (Матэрыялы міжнароднай навуковай канферэнцыі). Мінск, 2012.
  • Religiniai įvaizdžiai baltų gyvenvietėese geležies amžiuje Baltarusijoje.
  • Sakralieji baltų kultūros aspektai. – Vilnius, 2012.
  • Этнакультурная сітуацыя на поўначы Беларусі ў канцы I тыс. н.э. (да пытання аб ранніх крывічах). Гісторыя і археалогія Полацка і Полацкай зямлі. Матэрыялы VI Міжнароднай навуковай канферэнцыі (1–3 лістапада 2012 г.). Ч. 1. – Полацк, 2013.
  • Курганны могільнік Вусце(Богіна): Датаванне і культурная прыналежнасць(паводле матэрыялаў раскопак 1982,1986 і 1987гг.(соавторы: В.І., Плавінскі, М.А, Дучыц Л.У //Acta Archaeologica Albaruthenica. Vol.IX, Мінск. 2013. – С.112-149.
  • Baltakreivijas Daugavas baseina іedzivotaju kulturas regionalas ipatnibas agrinajos viduslaikos. Baltu un slavu kulturkontakti.Cборник статей. Riga. 2014. S. 112-121
  • Этнакультурная прыналежнасць і гістарычны лёс насельніцтва рэгіёна возера Селява Крупскага раёна. Па матэрыялах археалагічных раскопак ў 1999-2012гг. Гісторыя Друцка-Бярэзінскага краю( Матэрыялы Першых грамадскіх навукова-краязнаўчых чытанняў). Мінск-Крупкі- Магілёў; 28сакавіка,17 траўня,20 чэрвеня 2015г. Мінск “Медысонт”, 2015.- С.21-30.
  • Матэрыяльная культура археалагічнага комплексу на возеры Селява ў Дняпроўска-Дзвінскім міжрэччы: I-VIII стст.н.э. / Славяне на территории Беларуси в догосударственный период. В двух книгах. Книга2., Минск, »Беларуская навука», 2016.- С.197-255.
  • Знакі-сімвалы на артэфактах эпохі жалеза ў Паўночнай Беларусі. Беларусь праз прызму рэгіянальнай гісторыі. Браслаўскія чытанні.(да 950- годдзя горада Браслава.) Зборнік навуковых артыкулаў. Мінск “Беларуская навука”, 2016. – С. 35-45.