Аддзел захавання и выкарыстання археалагiчнай спадчыны

У складзе Цэнтра археалогіі і старажытнай гісторыі Беларусі
Аддзел створаны ў 2005 г.
Адрас: Інстытут гісторыі НАН Беларусі, 220072, Мінск, вул. Акадэмічная, 1, пак. 501.
Тэл.: (+375 17) 294-90-93
e-mail: voitehowich@tut.by

Загадчык аддзела:
кандыдат гістарычных навук
Вайцяховіч Андрэй Вячаслававіч

У аддзеле працуюць:
вяд.н.с., к.г.н., дацэнт Шадыра Вадзім Іосіфавіч;
ст.н.с., к.г.н. Клімаў Марат Васільевіч;
н.с. Беліцкая Ганна Мікалаеўна;
н.с. Касцюкевіч Анастасія Уладзіміраўна;
н.с. Кенька Павел Міхайлавіч;
н.с. Курловіч Паліна Сяргееўна;
н.с. Ляшкевіч Элона Аляксандраўна;
н.с. Спірын Іван Іванавіч;
н.с. Юрэцкі Станіслаў Сцяпанавіч,
н.с. Ашэйчык Віталій Уладзіміравіч
м.н.с. Уласавец Яўген Вячаслававіч;
м.н.с. Мядзведзеў Кірыл Аляксандравіч;
мастакі: Зінчанка Таццяна Уладзіміраўна,
Малаткова Галіна Дзмітрыеўна і
Петрушэнка Вольга Уладзіміраўна.

Пры аддзеле праходзіць навучанне аспіранты:
Аўласовіч Аляксей Міхайлавіч, Коц Аляксей Леанідавіч.

Супрацоўнікі аддзела забяспечваюць ўлік, сістэматызацыю, захаванне і навуковую апрацоўку археалагічнага спадчыны краіны. У структуру аддзела ўваходзяць «Навуковыя археалагічныя фонды», якія налічваюць звыш 500000 археалагічных артэфактаў ад эпохі палеаліту да Новага часу:
• «Каменнага і бронзавага вякоў»;
• «Жалезнага веку»;
• «Сярэднявечча і Новага часу»;
• «Старажытнага і сярэднявечнага Мінска»;
• «Курганных старажытнасцей»;
• «Калекцый даваеннага часу».

Акрамя гэтага пры фондах ствараецца рэстаўрацыйная майстэрня.

На аддзел ускладзена функцыя забеспячэння дзейнасці
«Археалагічнай навукова-музейнай экспазіцыі Інстытута гісторыі».

Асноўныя накірункі навуковых даследаванняў аддзела:

  • • археалагічныя даследаванні помнікаў каменнага веку, эпохі жалеза і сярэдневякоўя;
  • • апрацоўка, улік і захаванне археа лагічных матэрыялаў розных часоў у навуковых фондах інстытута;
  • • стварэнне і падрыхтоўка да выдання навуковых каталогаў, у тым ліку ўвядзенне ў навуковае абарачэнне матэрыялаў даследаванняў 20–30 гг. ХХ в.;
  • • інфармацыйна-адукацыйная дзейнасць на базе археалагічнай навуковай музейнай экспазіцыі інстытута.

Агульныя тэмы даследчай працы ў 2016–2020 гг.:
• «Беларускія землі ў Сярэднявеччы і ранні Новы час (XVI–XVIII стст.)»,
• «Навуковая сістэматызацыя і ўлік археалагічных калекцый, помнікаў, падрыхтоўка зводаў крыніц і даведачных выданняў, ілюстрацыйнага матэрыялу».

Важнейшыя вынікі навуковых даследаванняў аддзела

  • • на археалагічным комплексе Бірулі выяўлены новыя матэрыялы, якія сведчаць аб генетычнай сувязі насельніцтва банцараўскай культуры з раннімі крывічамі, іх ролі ў сістэме міжеўрапейскага гандлю;
  • • побач з паселішчам на р. Менка (могільнік Азярцо) выяўлены пахавальны інвентар Х ст., звязаны з заходнімі славянамі (Вялікая Маравія);
  • • упершыню праведзены археалагічныя раскопкі балцкіх грунтовых могільнікаў з крэмацыяй XIII–XV стст. у Ашмянскім (Маркіняты, Гальшаны) і Навагрудскім (Зарой) раёнах, што дазволіла атрымаць унікальную калекцыю пахавальнага інвентара сярэднявечных балтаў на захадзе Беларусі.