Аддзел гісторыі Беларусі Новага часу

У складзе Цэнтра новай і навейшай гісторыі Беларусі створаны 1 студзеня 2016 г.
Сваю гісторыю пачаў у лістападзе 2005 г. як
аддзел гісторыі беларускай дзяржаўнасці.
Адрас: Інстытут гісторыі НАН Беларусі, 220072,
Мінск, вул. Акадэмічная 1, пак. 230
Тэл.: (017) 284-18-39
E-mail: hbmt_ih@outlook.com

Загадчык аддзела: кандыдат гістарычных навук
Унучак Андрэй Уладзіміравіч

У аддзеле працуюць:
вяд.н.с., к.г.н. Філатава Алена Мікалаеўна;
ст.н.с., к.г.н. Анофранка Наталля Васільеўна;
ст.н.с., к.г.н. Новік Наталля Яўгенаўна;
лабарант І катэгорыі Ганчарэнка Кірыл Дзмітрыевіч.

Асноўныя накірункі навуковых даследаванняў аддзела:

  • • аналіз дзяржаўна-прававога статуса беларускіх зямель у складзе Расійскай імперыі;
  • • правядзенне параўнальнага навуковага аналізу фактараў і складаючых нацыятворчых працэсаў у Беларусі ў канцы XVIII – пачатку ХХ ст.;
  • • выяўленне і раскрыццё асноўных тэндэнцый палітычнага, сацыяльна-эканамічнага і канфесійнага развіцця Беларусі ў канцы XVIII – пачатку ХХ ст.
  • • адлюстраванне працэсаў развіцця шматнацыянальнай і шматканфесійнай культуры беларускіх зямель у кантэксце нацыянальнай палітыкі ураду Расійскай імперыі.

Агульная тэма даследчай працы ў 2016 – 2020 гг.:
«Беларусь у гістарычным працэсе сацыяльна-эканамічныя трансфармацыі і грамадска-культурныя змены (канец XVIII – пачатак ХХ  ст.)»

Важнейшыя вынікі навуковых даследаванняў аддзела:

  • • вызначана, што галоўнай мэтай расійскага ўраду, якую ён імкнуўся дасягнуць у сваёй палітыцы адносна далучаных беларускіх зямель, была інтэграцыя гэтых тэрыторый у агульнарасійскі палітычны арганізм;
  • • выяўлена, што практычна кожнае сацыяльнае, канфесійнае, культурнае пытанне ў адносінах грамадства беларускіх зямель з уладамі Расійскай імперыі мела палітычнае вымярэнне, паколькі тым ці іншым чынам закранала пытанне дзяржаўнасці;
  • • распрацавана перыядызацыя палітычнай эвалюцыі на беларускіх землях у складзе Расійскай імперыі. Вылучаны 3 этапы, у якіх пераважала тая або іншая палітычная сітуацыя: перавага на беларускіх землях элементаў палітычнага ладу былой Рэчы Паспалітай над агульнарасійскімі (канец XVIII – да 1831 г.); функцыянаванне «доўгага надзвычайнага становішча», мэтай увядзення якога было выкараненне элементаў палітычнага ладу былой Рэчы Паспалітай з грамадскага жыцця беларускіх зямель і поўная інтэграцыя іх у агульнарасійскую палітычную прастору (1830-я гг. да пачатку рэвалюцыі 1905 г. з перапынкам на 1856–1861 гг.); перавага элементаў агульнарасійскай палітычнай сістэмы з 1905 г. да 1914 г.

Важнейшыя распрацоўкі аддзела знайшлі адлюстраванне ў шэрагу навуковых артыкулаў, а таксама ў манаграфіях:

  • Паўстанне 1863–1864 гг. у Польшчы, Беларусі, Літве і Украіне: гісторыя і памяць: зб. навук. арт. / уклад.: В.В. Яноўская, А.У. Унучак, А.Э.  Фірыновіч; рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]; Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т гісторыі.  – Мінск: Беларус. навука, 2014. – 427, [18] с.
  • Анофранка Н.В. Дваранкі беларуска-літоўскіх губерняў у канцы XVIII – першай палове ХІХ  ст. – Мінск: Беларус. навука, 2016. – 219 с.
  • Филатова Е.Н. Конфессиональная политика царского правительства в Беларуси.1772–1860 гг.
  • Беларусь, Нясвіжскі край і Эдвард Вайніловіч матэрыялы навук.-практ. канф., г. Нясвіж, 26 жніўня 2016 г. / Інстытут гісторыі НАН Беларусі; рэдкал.: А.А.Каваленя [і інш.]. – Мінск: Медысонт, 2016. – 244 с. – (Серыя «Беларусь і Эдвард Вайніловіч»)